انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 19 3 2025 09 23 Estimation of the economic costs caused by the destruction of Populus euphratica forests on the banks of the Harirod River برآورد هزینه های اقتصادی ناشی از تخریب جنگل‌های پده در حاشیه رودخانه تجن 1 26 721296 10.22034/iaes.2024.2041228.2083 FA حامد اکبرپور دانشجوی دکتری ، گروه اقتصاد کشاورزی ، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0009-0005-0139-0674 سعید یزدانی استاد، گروه اقتصاد کشاورزی ، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0002-9403-9963 ایرج صالح دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی ، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0002-1949-5950 حامد رفیعی دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی ، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0002-1279-6830 Journal Article 2024 09 21 The environment is a vast and intricate network of various elements and factors, shaped over time through the gradual evolution of living organisms and the Earth's surface. One of the vital ecosystems impacting human life and other living organisms is the forest ecosystem, which is crucial for the survival of all species. Key input parameters in forest ecosystems include the amount of rainfall and river flow intensity. Among the tree species, Populus euphratica, is a species that naturally exists in dry and semi-dry areas along riverbanks. The formation of Populus euphratica seed clusters is primarily influenced by the meandering nature of the Harir Rud River and the high groundwater levels in these regions. However, decreased rainfall and reduced river flow intensity of the Harir Rud River have caused environmental damage, impacting the Populus euphratica forests in the Sarakhs plain. Thus, this study aims to assess the damages inflicted on the environmental resources of the forested areas along the Hari Rud River, particularly focusing on the Populus euphratica species. By providing a tangible and comprehensible valuation of the forest degradation, the study seeks to draw the attention of local, provincial, and national managers and policymakers to the importance of preserving and maintaining these critical areas. Materials and Methods To estimate the damage value to the Populus euphratica forests along the Harir Rud River in the Sarakhs plain, this study has employed the benefit transfer method. The benefit transfer method uses economic data gathered محیط‌زیست مجموعه بسیار مهم و گسترده و درهم‌پیچیده‌ای از اجزا و عوامل گوناگون است که براثر یک‌روند و تکامل تدریجی موجودهای زنده و اجزای سازنده سطح زمین شکل‌گرفته است یکی از این بومنظامهای مؤثر بر زندگی انسان و دیگر موجودها بومنظام جنگلی است که برای ادامه حیات بشر و سایر موجودهای زنده در جهان وجود آن ضرورت دارد و از مهم‌ترین فراسنجههای ورودی در بومنظامهای جنگلی میزان بارندگی و دبی رودخانهها میباشند، گونه پده ازجمله گونه‌های درختی است که در منطقههای خشک و نیمه‌خشک در حاشـیه رودخانه‌ها به‌صورت طبیعی رویش دارد. عامل اصلی شکل‌گیری توده‌های بذر زاد پده، حالت پیچان بودن رودخانه تجن و از سویی بالا بودن سطح سفره آب زیرزمینی در این منطقهها میباشد. متأسفانه طی سالیان اخیر کاهش بارندگی و دبی آب رودخانه تجن باعث آسیبوزیان به محیط‌زیست و جنگل پده در دشت سرخس شده است. در این تحقیق برای برآورد میزان تخریب جنگل از روش سنجش‌ازدور از تصویرهای سنجندههای landsat8 و landsat7 در طی سالهای 1381 الی 1402 استفاده گردیده و برآورد ارزش خسارت واردشده از روش انتقال منافع انجام‌شده است. ارزش کل زیانهای بومنظامهای جنگل پده در سرخس برابر با 187،806 دلار و معادل 33/9،580 میلیون ریال برآورد شد که بیشترین ارزشها به ترتیب مربوط به کارکرد حفاظت خاک (جلوگیری از فرسایش و حفظ مواد غذایی خاک) 43 درصد، کارکرد تولیدی جنگل (مواد خام و تولید غذا) 79/23 درصد و کارکرد تنظیم هوا (ترسیب کربن و تولید اکسیژن) 23/16 درصد بوده است. این میزان آسیبوزیان برابر با 8/0% از درآمد سرانه بخش کشاورزی در استان خراسان است که نشان‌دهنده اهمیت این بومنظام طبیعی در دشت سرخس میباشد. پیشنهاد میشود ضمن تلاش برای کند کردن روند تخریب جنگلهای پده - برنامه احیاء جنگلهای این منطقه در دستور کار قرار بگیرد. همچنین بایستی از طریق ظرفیتهای موجود در وزارت امور خارجه در مجامع بین‌المللی، نسبت به دریافت حق آب ایران و آب موردنیاز بومنظام جنگل و رودخانهی هریررود برابر تعهدهای بینالمللی و دو جانبه بین ایران و افغانستان اقدام شود.

https://www.iranianjae.ir/article_721296_301c0fef1ff346daef8a89e0f6382a8c.pdf