انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 19 4 2025 12 22 The Relationship between Sustainable Agriculture and Rural Households Food Security: A Case Study of Bostan Abad County ارتباط بین کشاورزی پایدار و امنیت غذایی خانوارهای روستایی: مطالعه موردی شهرستان بستان آباد 724673 10.22034/iaes.2025.2054057.2111 FA جبرئیل واحدی هلان دانشجوی دکتری دانشگاه تبریز محمد قهرمانزاده استاد گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تبریز 0000-0003-0993-9244 سید علی حسینی یکانی دانشگاه ادیت کوان، مرکز تحقیقات چشم انداز کشاورزی لایب نیتس 0000-0003-0730-2864 حمید سابقی کارشناسی ارشد اقتصاد محیط زیست، دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 2025 02 21 In this research, the household dietary diversity score (HDDS) has been used to calculate the food security status of households. To check the sustainability of agriculture, 20 activities that are known as sustainable agricultural operations in potato cultivation have been identified. Because the dependent variable in this study is count data, therefore, the Poisson model was used to investigate the factors affecting the HDDS and then machine learning algorithms were used to predict HDDS. According to the results, the average score of household dietary diversity is equal to 8.6 and it can be concluded that the farmers in Bostan Abad County have a good situation in terms of food security. Because sustainable agriculture can lead to the improvement of the farmer's income and purchasing power and increases the amount and variety of goods that he can buy. For example, due to the high rate of water evaporation in Iran, irrigation at night can improve the efficiency of water consumption and produce more crops per unit area by preventing water evaporation. Also the use of improved seeds and resistant varieties can reduce the consumption of inputs and production costs by increasing resistance to environmental stresses and bring higher yield to the product. The increase in expenses that the farmer spends on buying food for his family during the last week, increases the IRR of HDDS by 1.026 times. Obviously, the high amount spent on food can also increase the variety of food purchased by agricultural households. In the Multilayer Perceptron Neural Network (ANN-MLP) algorithm, the fourth combination (scenario), i.e., the number of sustainable agricultural operations and expenses spent on food during the last week, with a determination coefficient of 0.56 and a dispersion index of 0.18, is the best possible scenario for predicting the household dietary diversity score of rural households in Bostan Abad County. دوام و بقای نسل بشر همواره بر تأمین غذا و رفع نیازهای تغذیهای استوار بوده است. از این رو شناسایی عوامل موثر بر امنیت غذایی میتواند به عنوان مولفهای مهم در رفع موانع موجود بر سر راه دستیابی به یک وضعیت پایدار تغذیهای قلمداد گردد. مطالعه حاضر درپی پاسخدهی به این پرسش است که آیا عملیات کشاورزی پایدار میتواند منجر به بهبود وضعیت امنیت غذایی خانوارهای روستایی گردد؟ بدین منظور ابتدا اقداماتی که به عنوان مصادیق عملیات کشاورزی پایدار در کشت سیبزمینی مرسوماند، شناسایی گردیدند. سپس سیبزمینیکاران شهرستان بستانآباد به عنوان جامعه آماری انتخاب و به طور تصادفی با 148 نفر از آنان در سال زراعی 1401-1400 مصاحبه حضوری به عمل آمد. نخست، وضعیت امنیت غذایی خانوارها بوسیله شاخص امتیاز تنوع غذایی خانوار (HDDS) محاسبه گردید. سپس مدل رگرسیونی پوآسن به منظور ارزیابی عوامل موثر بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی استفاده شد. در گام بعد مبتنی بر نتایج مدل پوآسن، از روشهای یادگیری ماشینی شامل شبکه عصبی پرسپترون چندلایه و جنگل تصادفی به منظور پیشبینی وضعیت امنیت غذایی خانوارها بهره گرفته شد. نتایج موید آن بود که به طور میانگین، کشاورزان مورد بررسی با امتیاز تنوع غذایی 6/8، از وضعیت مناسب امنیت غذایی برخوردار میباشند. همچنین براساس نتایج مدل پوآسن، مولفههایی چون انجام اقدامات مربوط به عملیات کشاورزی پایدار، مخارج صرف شده برای خرید غذا طی یک هفته گذشته و سطح زیرکشت سیبزمینی از جمله عوامل موثر بر امتیاز تنوع غذایی خانوارهای روستایی بستانآباد ارزیابی گردیدند. نتایج مدلهای یادگیری ماشینی نیز حاکی از دقت بالاتر الگوریتم شبکه عصبی پرسپترون چندلایه در پیشبینی امنیت غذایی خانوارها و موید تأثیر غیرقابلانکار عملیات کشاورزی پایدار در تعیین امنیت غذایی خانوارهای مورد بررسی بود. با این تفاسیر آموزش روشهای کشت پایدار سیبزمینی به واسطه برگزاری دورههای آموزشی-ترویجی و همچنین تأمین مالی کشاورزان در راستای گسترش روشهای کشت پایدار، میتواند نقش موثری در بهبود امنیت غذایی آنان ایفا نماید.