انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 19 4 2025 12 22 Agritourism Development Strategy (Case Study: Grape Crop in Takestan County) راهبرد توسعه گردشگری کشاورزی (مطالعه موردی: محصول انگور در شهرستان تاکستان) 725233 10.22034/iaes.2025.2052213.2109 FA رضوان رحمانی گروه اقتصاد کشاورزی دانشکذه کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس محمد حسن وکیل پور کروه اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس صادق خلیلیان گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس سید حبیب الله موسوی گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس 0000-0002-6280-072X ارشک مسائلی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری Journal Article 2025 02 10 Agritourism can be considered as an additional income in addition to the conventional incomes of agricultural activities that lead to poverty reduction and creation of new job opportunities. The purpose of this study is to identify the development of agritourism capabilities in Takestan county, focused on grape production. Data collection has been done in the form of library studies and field surveys by filling out questionnaires from expert experts of Takestan Agricultural Department. The SWOT matrix, the AHP Technique and Expert Choice11 software were used to analyze the data. The results showed that the criteria of threat, opportunity, weakness and strength were assigned the first to fourth priorities respectively. Among the sub-criteria of strength and weakness, respectively, the existence of grape orchards with a variety of cultivars with a weighted score of 0.64, and the lack of necessary credits and support policies in holding the grape festival in the region with a weighted score of 0.22 were prioritized. Among the sub-criteria of opportunities and threats, there is an opportunity to create conditions to attract tourists with a weighted score of 0.30 and reduction of underground water resources in the region with a weighted score of 0.19 and then the drying of seasonal rivers due to the construction of dams in upstream area with a weighted score of 0.17 have the highest priority. Also, according to the obtained results from the evaluation of internal and external factors of the SWOT matrix, a defensive strategy is proposed in the development of Agritourism in Takestan county. گردشگری کشاورزی میتواند علاوه بر درآمدهای مرسوم فعالیتهای کشاورزی، بهعنوان یک منبع درآمد اضافی محسوب شده و منجر به کاهش فقر و ایجاد فرصتهای شغلی جدید شود. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی قابلیتهای توسعه گردشگری کشاورزی در شهرستان تاکستان به محوریت محصول انگور میباشد. <span lang="AR-SA" style="font-size: 8.0pt; font-family: 'Arial','sans-serif'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;">[DU1] گردآوری دادهها به صورت مطالعات کتابخانهای و پیمایش میدانی با تکمیل پرسشنامه از کارشناسان خبره اداره جهاد کشاورزی تاکستان انجام گردید. جهت تحلیل دادهها از ماتریس (SWOT)<span lang="FA" style="font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: FA;">، تکنیک سلسله مراتبی (AHP) و نرمافزارExpert Choice11 <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: FA;"> استفاده شده است. <span lang="AR-SA" style="font-size: 8.0pt; font-family: 'Arial','sans-serif'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;">[DU2] نتایج نشان داد که معیارهای تهدید، فرصت، ضعف و قوت به ترتیب اولویتهای اول تا چهارم را به خود اختصاص دادند. از میان زیرمعیارهای قوت و ضعف به ترتیب وجود باغات انگور با تنوع ارقام با امتیاز وزنی 64/0 و کمبود اعتبارات لازم و سیاستهای حمایتی در برگزاری مراسم جشن انگور در منطقه با امتیاز وزنی 22/0 و از میان زیرمعیارهای فرصت و تهدید به ترتیب وجود فرصت ایجاد شرایط جذب گردشگران با امتیاز وزنی 30/0 و کاهش منابع آبهای زیرزمینی در منطقه با امتیاز وزنی 19/0 و پس از آن خشک شدن رودخانههای فصلی در اثر احداث سد در منطقه بالادست با امتیاز وزنی 17/0، بالاترین اولویت را دارند. با توجه به نتایج ارزیابی عوامل داخلی و خارجی ماتریس سوات، راهبرد تدافعی جهت توسعه گردشگری کشاورزی شهرستان تاکستان پیشنهاد میشود.