انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 19 4 2025 12 22 Economic Evaluation of Wheat Cultivation under Low-Irrigation Pattern in Saline Conditions: The Case Study Sadooq Research Farm ارزیابی اقتصادی کشت گندم تحت الگوی کم آبیاری در شرایط شور: مطالعه موردی مزرعه تحقیقات صدوق 725234 10.22034/iaes.2025.2055766.2116 FA سمانه غزالی استادیار اقتصادکشاورزی، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران محمدحسن رحیمیان استادیار آبیاری، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران. غلامحسن رنجبر دانشیار زراعت، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران. Journal Article 2025 03 12 Drip irrigation (tape) is a strategy used to optimize water consumption in wheat farming, and it has been implemented in some wheat-growing regions of the country. However, the expansion of this method has recently been limited due to high startup costs. This study aims to economically evaluate wheat cultivation under low-irrigation patterns (tape) in soil saline conditions. The required data on various cost items, yield, and price of wheat (Narin variety) were obtained by designing a questionnaire in different low-irrigation patterns. The economic evaluation of wheat cultivation was carried out considering two discount rates of 15% and 20%. Accordingly, net present value (NPV), benefit-cost ratio (BCR), and partial budgeting were used. The results showed that at a salinity of 3 dS/m, the second treatment (60 cm spacing of strips and three-row planting arrangement) with a yield of 5038 kg/ha had the highest economic benefit (NPV: 256 and B/C: 1.64). At a salinity of 8 dS/m, the fourth treatment (140 cm spacing of the strips and seven rows) with a yield of 3868 kg/ha produced the highest economic benefit (NPV: 137 and B/C: 1.34). Hence, the second treatment for low salinity conditions and the fourth treatment for high salinity conditions are economically suggested. سامانه آبیاری تیپ به‌عنوان راهکاری برای بهینه‌سازی مصرف آب در کشت گندم، در برخی از مناطق گندم‌کاری کشور به کار گرفته شده است. در این راستا، توسعه این سیستم به دلیل هزینه‌های بالای راه‌اندازی با محدودیت مواجه شده است. هدف این مطالعه، ارزیابی اقتصادی کشت گندم تحت الگوهای کم‌آبیاری تیپ در شرایط شوری خاک است. آزمایش اولیه در مزرعه تحقیقات شوری صدوق، واقع در شهر اشکذر استان یزد طی دو سال زراعی 1399-1400 و 1400-1401 انجام شد. داده‌های مورد نیاز روی اقلام مختلف هزینه‌، عملکرد و قیمت گندم (رقم نارین) با طراحی پرسشنامه در الگوهای مختلف کم‌آبیاری حاصل گردید. ارزیابی اقتصادی کشت گندم با لحاظ دو نرخ تنزیل 15% و 20% صورت پذیرفت. در این راستا از شاخص‌های ارزش خالص فعلی (NPV)، نسبت منفعت به هزینه (B/C) و بودجه‌بندی جزیی استفاده شد. نتایج نشان داد که در شوری 3 دسی‌زیمنس بر متر، تیمار دوم (نوارهای تیپ با فاصله 60 سانتی‌متر و آرایش کاشت سه‌ردیفه) با عملکرد 5038 کیلوگرم در هکتار، بالاترین منفعت اقتصادی (265 NPV: و 64/1 B/C:) را دارد. در شوری 8 دسی‌زیمنس بر متر، تیمار چهارم (نوارهای تیپ با فاصله 140 سانتی‌متر و آرایش هفت‌ردیفه) با عملکرد 3868 کیلوگرم در هکتار، بیشترین منفعت اقتصادی (137 NPV: و 34/1 B/C:) را ایجاد کرده است. بنابراین، تیمار دوم برای سطوح شوری پایین و تیمار چهارم برای سطوح شوری‌های بالا از نظر اقتصادی توصیه می‌شوند.