انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 20 1 2026 03 21 Sustainability Strategies for Iran's Tea Production Chain Under Climate Change Conditions: A Modeling Approach راهبردهای پایداری برای زنجیره تولید چای ایران در شرایط تغییرات اقلیمی: یک رویکرد مدل‌سازی 53 74 729055 10.22034/iaes.2025.2057569.2118 FA حامد دستمردی گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، رویا اشراقی سامانی گروه اقتصاد کشاورزی واحد کرج دانشگاه آزاد اسلامی کرج ایران 0000-0002-7275-4552 بیتا رحیمی بدر گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج محمدنبی ایلکائی دهنو گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، Journal Article 2025 04 10 The tea industry, as one of Iran's significant agricultural sectors, is influenced by various factors including climate change, economic fluctuations, quality standards, and managerial issues. The objective of this study is to evaluate and improve the performance of the tea production chain in Gilan Province with emphasis on climate change conditions. For this purpose, the Analytic Network Process (ANP) model was employed to identify and prioritize criteria and sub-criteria affecting the tea production chain. The required data were collected through expert opinions and pairwise comparison questionnaires. The statistical population comprised tea farmers and tea processing factories in Gilan Province, with a sample size of 253 individuals determined using stratified sampling method. The results revealed that climatic criteria, with a weight of 0.067, have the greatest impact on tea production chain resilience, particularly precipitation changes that play a pivotal role in the production and quality of green tea leaves. Among economic criteria, production costs were identified as the most important factor, which affects the resilience of farmers and processing factories due to input price fluctuations and harvesting costs. Furthermore, within the quality criteria, harvested tea leaf quality held the highest importance. Finally, among managerial criteria, training and awareness-raising for farmers and personnel was recognized as the most influential sub-criterion, playing a crucial role in the sustainability of the tea production chain. Based on the findings of this research, developing climate risk management strategies and implementing modern agricultural and processing technologies can contribute to improving tea production chain performance and provide the foundation for sustainable development of this industry. صنعت چای به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم کشاورزی ایران، تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله تغییرات اقلیمی، نوسانات اقتصادی، استانداردهای کیفی و مسائل مدیریتی قرار دارد. هدف این پژوهش ارزیابی و بهبود عملکرد زنجیره تولید چای در استان گیلان با تاکید بر شرایط تغییرات اقلیمی است. برای این منظور، از مدل فرایند تحلیل شبکه‌ای (ANP) به‌منظور شناسایی و اولویت‌بندی معیارها و زیرمعیارهای مؤثر بر زنجیره تولید چای استفاده شده است. داده‌های مورد نیاز از طریق نظرات خبرگان و پرسشنامه مقایسات زوجی جمع‌آوری گردید. جامعه آماری شامل کشاورزان چای‌کار و کارخانه‌های فرآوری چای در استان گیلان بوده و حجم نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای 253 نفر تعیین شد. نتایج نشان داد که معیارهای اقلیمی با وزن 067/0، بیشترین تأثیر را بر تاب‌آوری زنجیره تولید چای دارند، به‌ویژه تغییرات بارندگی که نقش کلیدی در تولید و کیفیت برگ سبز چای ایفا می‌کند. در بین معیارهای اقتصادی، هزینه‌های تولید به‌عنوان مهم‌ترین عامل شناسایی شد که به دلیل نوسانات قیمت نهاده‌ها و هزینه‌های برداشت، بر تاب‌آوری کشاورزان و کارخانه‌های فرآوری تأثیر می‌گذارد. همچنین، در معیار کیفیت برگ چای برداشت‌شده بیشترین اهمیت را داشتند. در نهایت، از میان معیارهای مدیریتی، آموزش و آگاهی‌بخشی به کشاورزان و کارکنان به‌عنوان تأثیرگذارترین زیرمعیار شناخته شد که نقش مهمی در پایداری زنجیره تولید چای دارد. بر اساس یافته‌های این پژوهش، تدوین راهبردهای مدیریت ریسک اقلیمی و به‌کارگیری فناوری‌های نوین کشاورزی و فرآوری می‌تواند به بهبود عملکرد زنجیره تولید چای کمک کند و زمینه را برای توسعه پایدار این صنعت فراهم سازد. https://www.iranianjae.ir/article_729055_c71f2473c0075cde6c2e90120ec97883.pdf