انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 20 1 2026 03 21 Analysis of Factors Affecting the Consumption of Medicinal Plants: Case of Basrah city, Iraq تحلیل عوامل موثر بر مصرف گیاهان دارویی: مطالعه موردی شهر بصره، عراق 111 143 729058 10.22034/iaes.2025.2063967.2132 FA حسن عجیل گروه علوم باغبانی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه ارومیه عباس حسنی گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه مرتضی مولایی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه Journal Article 2025 06 22 In recent years, the consumption of medicinal plants has gained global attention due to growing concerns over the side effects of synthetic drugs, the rising cost of healthcare, and the increasing popularity of natural remedies. In developing countries such as Iraq, particularly in culturally rich cities like Basrah, medicinal plants continue to play a significant role in both traditional medicine and household livelihoods. This study investigates the factors influencing the consumption level of medicinal plants among residents of Basrah. Utilizing data collected from 150 individuals through structured questionnaires and analyzed using an Ordered Logit Model, the research evaluates the impact of demographic, socioeconomic, cultural, and informational variables. The findings reveal that education level, income, age, preference for herbal over chemical medicine, participation in traditional ceremonies, aesthetic and aromatic features of plants, sufficiency of information, and prior experience with herbal medicine significantly affect consumption levels. Based on the research findings, it is recommended to enhance public awareness regarding the proper use of medicinal plants and to integrate religious and cultural practices with public health education. Additionally, policymakers in Basra are advised to promote informed consumption of medicinal plants across different social groups by designing targeted educational programs, strengthening information infrastructure, supporting home-based cultivation, and establishing clear regulatory frameworks. در سال‌های اخیر، مصرف گیاهان دارویی در سطح جهانی مورد توجه فزاینده‌ای قرار گرفته است. این امر عمدتاً به دلیل نگرانی‌های روزافزون نسبت به عوارض جانبی داروهای شیمیایی، افزایش هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی و گرایش روزافزون به درمان‌های طبیعی بوده است. در کشورهای در حال توسعه‌ای نظیر عراق، به‌ویژه در شهرهای غنی از نظر فرهنگی مانند بصره، گیاهان دارویی همچنان نقش مهمی در طب سنتی و معیشت خانوار ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر سطح مصرف گیاهان دارویی در میان ساکنان شهر بصره می‌پردازد. داده‌های مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه از ۱۵۰ نفر از پاسخ‌گویان جمع‌آوری شده و با استفاده از مدل لاجیت ترتیبی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. در این مطالعه، تأثیر متغیرهای جمعیت‌شناختی، اقتصادی-اجتماعی، فرهنگی و اطلاعاتی بر میزان مصرف گیاهان دارویی بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که سطح تحصیلات، میزان درآمد، سن، ترجیح داروی گیاهی نسبت به داروی شیمیایی، استفاده از گیاهان دارویی در مراسم خاص مذهبی و فرهنگی، ویژگی‌های ظاهری و عطر و طعم گیاهان، وجود اطلاعات کافی در مورد گیاهان دارویی و تجربه کشت گیاهان دارویی از عوامل معنادار تأثیرگذار بر سطح مصرف می‌باشند. بر اساس یافته‌های تحقیق توصیه می‌شود که آگاهی عمومی نسبت به مصرف صحیح گیاهان دارویی ارتقا یافته و تلفیق مراسمات مذهبی و فرهنگی با آموزش سلامت عمومی صورت گیرد. همچنین سیاست‌گذاران در بصره با طراحی آموزش‌های هدفمند، تقویت زیرساخت‌های اطلاع‌رسانی، حمایت از کشت خانگی و ایجاد چارچوب‌های نظارتی، آگاهی و مصرف آگاهانه گیاهان دارویی را در میان گروه‌های مختلف جامعه ارتقا دهند. https://www.iranianjae.ir/article_729058_8e1fa4095b2e198464f98ab53d5d691c.pdf