انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 20 2 2026 06 22 Assessing the Economic Potential of Sumac Cultivation as a Drought Adaptation Strategy in Agriculture تحلیل اقتصادی کشت سماق به منظور افزایش تاب‌آوری کشاورزی در برابر خشکسالی 729057 10.22034/iaes.2025.2058542.2122 FA وحید کلانتر دانشکده کشاورزی - دانشگاه تربیت مدرس 0009-0006-4279-5296 سید حبیب اله موسوی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تهران 0000-0002-6280-072X حامد نجفی علمدارلو دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تهران Journal Article 2025 04 21 Drought is among the most critical challenges in the agricultural sector, significantly reducing the yield of both field and horticultural crops. Sumac (Rhus coriaria L.), a medicinal and industrial plant species, demonstrates strong resistance to drought through various physiological and molecular adaptations. This study investigated the potential of sumac as a drought-resilient crop for sustainable agriculture in the Hamadan-Bahar Plain. Climate projections for the period 2026–2050 were conducted, followed by an assessment of drought severity and frequency using standard indices over 3-, 6-, and 12-month timescales. An integrated economic model was developed to simulate the effects of climate change and water scarcity on farmers’ net profit and to determine optimal cropping patterns under future climate scenarios. The findings revealed an increasing trend of drought in the region, intensifying pressure on groundwater resources. Through simulation of drought scenarios and implementation of various irrigation management strategies, a projected expansion of 91 hectares in sumac cultivation was observed, resulting in a 14.38 billion Toman increase in the net profit of the agricultural sector. These results suggest that promoting sumac cultivation can serve as an effective adaptation strategy to climate change, enhancing both economic resilience and long-term sustainability in agriculture. The outcomes of this research offer practical implications for farmers and policymakers seeking to improve agricultural performance in drought-prone regions. خشکسالی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های بخش کشاورزی، تأثیرات منفی قابل‌توجهی بر عملکرد محصولات زراعی و باغی دارد. سماق به عنوان یک گونه گیاهی دارویی و صنعتی، مقاومت بالایی در برابر خشکسالی از خود نشان می‌دهد. این مطالعه با هدف بررسی سازگاری‌های فیزیولوژیکی و مولکولی سماق در شرایط تنش آبی و ارزیابی پتانسیل آن به عنوان یک گیاه مقاوم به خشکسالی در کشاورزی پایدار انجام شده است. در این پژوهش، ابتدا به پیش‌نگری اقلیم در دورۀ آتی 2026-2050 در دشت همدان-بهار انجام گردید. سپس، شدت و فراوانی خشکسالی با استفاده از شاخص‌های خشکسالی در سه بازه زمانی 3، 6 و 12 ماهه ارزیابی شد. در ادامه، با توسعه یک مدل اقتصادی برای دشت مذکور، اثرات تغییرات اقلیمی و خشکسالی بر سود خالص کشاورزان شبیه‌سازی و الگوهای کشت بهینه تحت سناریوهای مختلف اقلیمی تعیین گردید. نتایج نشان می‌دهند که باتوجه‌به روند روبه‌افزایش خشکسالی در دشت مذکور، منابع آب زیرزمینی به‌شدت تحت‌فشار قرار گرفته است. با شبیه‌سازی دقیق سناریوهای خشکسالی آتی و اعمال مدیریت‌های آبیاری متنوع در مدل شبیه‌سازی شده دشت مورد مطالعه، افزایش قابل توجهی در سطح زیر کشت محصول سماق به میزان 91 هکتار مشاهده و همچنین این گسترش سطح زیر کشت، به طور مستقیم منجر به ارتقای 38/14 میلیارد تومانی سود خالص بخش کشاورزی در منطقه خواهد شد. بااین‌حال، کشت سماق به‌عنوان گیاهی مقاوم به خشکی، می‌تواند به‌عنوان یک راهکار سازگار با شرایط اقلیمی جدید، موجب افزایش سود خالص کشاورزان و پایداری تولید در منطقه شود. همچنین این مقاله میتواند برای سیاست گذاران و کشاورزان منطقه موثر واقع شود.

انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 20 2 2026 06 22 Applied Machine Learning to Food Industry Index Effectiveness Analysis: A Long Short-Term Memory (LSTM) Neural Network Approach به‌کارگیری یادگیری ماشین در تحلیل اثرپذیری شاخص صنایع غذایی: شبکه عصبی حافظه طولانی کوتاه‌مدت (LSTM) 730003 10.22034/iaes.2025.2058957.2124 FA معصومه محمد نسب چمازی دانش‌آموخته‌ کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران 0009-0007-7469-6396 فؤاد عشقی گروه اقتصاد کشاورزی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 0000-0002-5763-1917 سید مجتبی مجاوریان استاد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران 0000-0003-4821-1539 سیده سمیرا کمال موسوی دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران 0009-0005-5134-1248 Journal Article 2025 04 26 This research was conducted with the aim of analyzing the impact of selected Iranian financial markets - including the total stock market index, exchange rate, and gold coin price - on the food industry index, using a Long Short-Term Memory (LSTM) neural network model. The food industry, as one of the pillars of the country's economy, is strongly affected by macroeconomic and financial developments, and studying its dynamics can help identify inter-market structures and volatility transmission mechanisms.<br><br>For this purpose, time series data from March 2017 to February 2024 were used for modeling. The LSTM model, with its ability to identify nonlinear patterns and complex temporal dependencies, was employed to simultaneously predict both the level and volatility of the examined variables.<br><br>The results showed that the food industry index has the highest correlation with the total stock market index, while its relationship with the exchange rate and gold coin price - particularly at price levels - is weaker. At the volatility level, correlations between markets increase, indicating the importance of short-term shocks in market behavior.<br><br>Evaluation of the LSTM model based on statistical error indicators such as MSE and MAE showed that the model is capable of accurately reproducing the behavior of variables and has appropriate stability. Furthermore, the significant difference between price-level correlations and volatility correlations highlights the necessity of simultaneous analysis of these two dimensions in financial market studies.<br><br>The findings of this research provide a comprehensive picture of the dynamic structure of inter-market interactions and demonstrate the high efficiency of LSTM in predictive analysis of financial time series. این پژوهش باهدف تحلیل اثرپذیری شاخص صنایع غذایی از بازارهای مالی منتخب ایران شامل شاخص کل بورس، نرخ ارز و قیمت سکه، با بهره‌گیری از مدل شبکه عصبی حافظه بلندمدت کوتاه‌مدت (LSTM) انجام شده است. صنایع غذایی، به‌عنوان یکی از ارکان اقتصاد کشور، به‌شدت تحت‌تأثیر تحولات کلان اقتصادی و مالی قرار دارد و بررسی پویایی آن می‌تواند به شناسایی ساختارهای میان بازاری و نحوه سرایت نوسانات کمک کند. در این راستا، داده‌های سری زمانی مربوط به دوره فروردین ۱۳۹۶ تا اسفند ۱۴۰۲ برای مدل‌سازی مورد استفاده قرار گرفت. مدل LSTM با توانایی شناسایی الگوهای غیرخطی و وابستگی‌های زمانی پیچیده، در پیش‌بینی هم‌زمان سطح و نوسانات متغیرهای مورد بررسی به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که شاخص صنایع غذایی بیشترین همبستگی را با شاخص کل بورس دارد و ارتباط آن با نرخ ارز و قیمت سکه، به‌ویژه در سطح قیمت‌ها، ضعیف‌تر است. در سطح نوسانات نیز همبستگی‌ها میان بازارها افزایش می‌یابد که بیانگر اهمیت شوک‌های کوتاه‌مدت در رفتار بازارهاست. ارزیابی مدل LSTM بر اساس شاخص‌های خطای آماری مانند MSE و MAE نشان داد که این مدل قادر به بازتولید دقیق رفتار متغیرهاست و از پایداری مناسبی برخوردار است. همچنین، تفاوت معنادار میان همبستگی‌های سطح قیمت و نوسانات، لزوم تحلیل هم‌زمان این دو بُعد را در مطالعات بازارهای مالی برجسته می‌سازد. یافته‌های این پژوهش تصویری جامع از ساختار پویای اثرگذاری متقابل بازارها ارائه می‌دهد و کارایی بالای LSTM را در تحلیل پیش‌بینانه سری‌های مالی نشان می‌دهد.

انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 20 2 2026 06 22 The Impact of Infrastructural, Institutional, and Structural Factors on Agricultural Sector Resilience تاثیر متغیرهای زیرساختی، نهادی و ساختاری بر تاب‌آوری اقتصادی بخش کشاورزی 730005 10.22034/iaes.2025.2066110.2136 FA زهرا دهقان شبانی بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز 0000-0002-1019-4983 Journal Article 2025 07 16 Economic resilience has become a critical concern for policymakers and economists, particularly as economies worldwide face various shocks. Studies have been conducted at national, regional, and sectoral levels to measure resilience and analyze how different variables influence it. This research aims to examine the impact of infrastructural factors (transportation and water), institutional factors (business environment and government expenditure), and structural factors (human capital and industrial concentration) on the economic resilience of the agricultural sector across 28 Iranian provinces during two periods: 2001–2012 and 2013–2021.<br>To account for spatial heterogeneity in agricultural resilience, a Geographically Weighted Regression (GWR) model was employed. The findings reveal that infrastructural factors, including transportation and water resources, had a significant positive effect on agricultural resilience across all 28 provinces in both periods. Among institutional factors, the business environment positively influenced resilience in 14 and 16 provinces during the first and second periods, respectively. Meanwhile, government expenditure had a significant positive impact in 17 provinces during the first period but only in 12 provinces during the second period. Structural factors played a varied role: human capital positively affected resilience in 9 provinces during the first period and 13 provinces during the second period, while industrial concentration had a significant positive impact in only 11 provinces during the second period.<br>Based on these results, it is recommended to prioritize investment in infrastructure modernization, improve the business environment through deregulation, target government spending toward productive and infrastructure projects in the agricultural sector, and enhance human capital through specialized training programs. تاب‌آوری اقتصادی موضوعی است که امروزه با توجه به ورود شوک‌های مختلف به اقتصاد کشورها، بسیار مورد توجه سیاست‌گذاران و اقتصاددانان قرار گرفته است. آنها در سطح ملی، منطقه‌ای و بخشی به مطالعه و اندازه‌گیری تاب‌آوری و چگونگی اثرگذاری متغیرهای مختلف بر آن پرداخته‌اند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاثیر عوامل زیرساختی (حمل‌ونقل و آب)، نهادی (فضای کسب‌وکار و مخارج دولت) و ساختاری (سرمایه انسانی و تمرکز صنعتی) بر تاب‌آوری اقتصادی بخش کشاورزی در ۲۸ استان ایران طی دو دوره (2012-2001) و (2021-2013) می‌باشد. بدین منظور از الگوی رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) که ناهمسانی فضایی را در تاب‌آوری بخش کشاورزی استان‌‌ها در نظر می گیرد، استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که عوامل زیرساختی (شامل حمل ونقل و منابع آب) در هر دو دوره مطالعه در ۲۸ استان تأثیر مثبت و معنی‌داری بر تاب‌آوری بخش کشاورزی داشته‌اند. از میان عوامل نهادی، فضای کسب‌وکار به ترتیب در ۱۴ و ۱۶ استان در دوره‌های (2012-2001) و (2021-2013)مؤثر بوده، درحالی‌که مخارج دولت در دوره اول در ۱۷ استان و در دوره دوم تنها در ۱۲ استان اثر مثبت و معنی‌داری نشان داده است. عوامل ساختاری شامل سرمایه انسانی در در دوره (2012-2001) در 9 استان و در دوره (2021-2013)در 13 استان و تمرکز فعالیتهای صنعتی تنها در 11 استان در دوره (2021-2013)تاثیر مثبت و معنی‌داری بر تاب‌آوری اقتصادی بخش کشاورزی استان‌ها داشته‌اند. بر اساس این نتایج پیشنهاد می‌شود که سرمایه‌گذاری و نوسازی در زیرساخت‌ها، بهبود فضای کسب‌وکار از طریق مقررات‌زدایی و هدفمندسازی مخارج دولت برای تمرکز بر پروژه‌های تولیدی و زیرساختی بخش کشاورزی، و ارتقای سرمایه انسانی از طریق آموزش‌های تخصصی صورت گیرد.

انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 20 2 2026 06 22 Key Factors for Targeted Investment in the Wood and Paper Industries of Guilan Province عوامل کلیدی سرمایه‌گذاری هدفمند در صنایع چوب و کاغذ استان گیلان 733136 10.22034/iaes.2025.2077471.2156 FA ساره حسینی استادیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، گیلان، ایران آتوسا پوررحمت چروده دانشجوی کارشناسی، علوم و مهندسی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Journal Article 2025 11 11 The wood and paper industries are considered among the important sectors of the country, playing a significant role in economic and social development. Decision-making regarding investment in this industry requires identifying and prioritizing the criteria and indicators that influence its success and sustainability. This study aimed to determine the key investment indicators for the wood and paper industries in Guilan province by applying the Entropy and WASPAS multi-criteria decision-making models. The statistical population of the study consisted of 20 experts from the Chuka wood and paper factory, who evaluated the factors affecting investment in the wood and paper industries using a questionnaire comprising six criteria and 37 indicators. The results of the Entropy technique showed that among the criteria, technical knowledge, technology, and human resources and economic and financial criteria carried the highest weights. Additionally, the prioritization of investment criteria and indicators in the wood and paper industries of Guilan province using the WASPAS model revealed that technical knowledge, technology, and human resources, economic and financial, and raw materials and products were identified as the most important investment priorities, respectively. Key indicators associated with each criterion, including the energy indicator under technical knowledge, technology, and human resources; the profitability indicator under economic and financial; and the final product indicator under raw materials and products, were identified as the most significant factors influencing investment in the wood and paper industries of Guilan province. The findings of this study can serve as a strategic tool for decision-makers, investors, and policymakers to promote the sustainable development of the wood and paper industries. صنایع چوب و کاغذ یکی از صنایع مهم کشور محسوب می‌شوند که در توسعه اقتصادی و اجتماعی نقش دارند. تصمیم‌گیری در زمینه سرمایه‌گذاری در این صنعت، مستلزم شناسایی و اولویت‌بندی معیارها و شاخص‌های مؤثر بر موفقیت و پایداری آن است. پژوهش حاضر با هدف تعیین شاخص‌های موثر سرمایه‌گذاری صنایع چوب و کاغذ در استان گیلان با استفاده از مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره Entropy و WASPAS انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل ۲۰ نفر از کارشناسان کارخانه چوب و کاغذ چوکا بوده است که با استفاده از پرسشنامه‌ای شامل شش معیار و ۳۷ شاخص به ارزیابی عوامل مؤثر در سرمایه‌گذاری در صنایع چوب و کاغذ پرداختند. نتایج تکنیک Entropy نشان داد از بین معیارهای "دانش فنی، تکنولوژی، نیروی انسانی" و "اقتصادی و مالی" دارای بیش‌ترین وزن هستند. همچنین نتایج اولویتبندی معیارها و شاخص‌های موثر در سرمایه‌گذاری صنایع چوب و کاغذ استان گیلان با مدل WASPAS نشان داد معیارهای "دانش فنی، تکنولوژی و نیروی انسانی"؛ "اقتصادی و مالی"؛ "مواد اولیه و محصولات" به ترتیب به‌ عنوان مهم‌ترین معیارها در اولویت‌های سرمایه‌گذاری معرفی شدند. شاخصهای کلیدی مرتبط هر معیار، شامل شاخص‌ انرژی از معیار دانش فنی، تکنولوژی و نیروی انسانی؛ شاخص سود دهی از معیار اقتصادی و مالی؛ معیار شاخص محصول نهایی از معیار مواد اولیه و محصولات جزء مهمترین شاخص‌های موثر سرمایه‌گذاری صنایع چوب و کاغذ در استان گیلان میباشند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به ‌عنوان ابزاری راهبردی برای تصمیم‌گیرندگان، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران در جهت توسعه پایدار صنایع چوب و کاغذ مورد استفاده قرار گیرد.

انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 20 2 2026 06 22 The Role of Virtual Space and Online Sales Platforms in the Marketing of Golestan Agricultural Products in Tehran under Sanctions نقش فضای مجازی و سکوهای فروش آنلایندر ارتقای بازاریابی محصولات کشاورزی شرکت گلستان تحت شرایط تحریمی در شهر تهران 733617 10.22034/iaes.2025.2075697.2155 FA حسین رحیمی کلور استاد و هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی 0000-0001-9166-1370 مهری مقامی دولت اباد دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0009-0006-7150-2253 Journal Article 2025 10 30 The present study aims to investigate the role of cyberspace and online sales platforms in promoting the production of agricultural products of Golestan Company in Tehran, and the sanctions conditions are used as a modifier in them. The pressures resulting from sanctions and structural restrictions on access to the international market have doubled the need for the use of digital channels for domestic brands. This research is applied in terms of purpose and descriptive-survey in nature. The statistical population includes users of the platforms Digikala, Snapmarket, and Basalam, along with the audience of the official Golestan website and consumers of selected products including tea, rice, legumes, spices, and dried fruits. The sample size was determined using the Cochran formula as 384 people and the data was collected in a prepared manner. The validity of the instruments was conducted with factor analysis and reliability was examined with Cronbach's alpha, and the hypotheses were tested by structural equation modeling in SmartPLS3 software. The results showed that cyberspace has the greatest effect on increasing information and credibility, and online sales platforms play an important role in purchasing and increasing conversion rates. Also, in the context of sanctions, the synergy of these two tools has further strengthened the affected paths. The path coefficients of the intermediate steps were between 0.56 and 0.80, and the statistical results were higher than 1.96, which reflects the main hypotheses of the research at a 95% confidence level. These results show that digital dynamism in restrictive conditions is the transfer of information from cyberspace communication capital to online sales platforms and the transformation into customer dependence. A mechanism that can lead to market retention and sustainable competitive advantage for agricultural brands in the context of sanctions. فشارهای ناشی از تحریم و محدودیت‌های ساختاری در دسترسی به بازارهای بین‌المللی، ضرورت بهره‌گیری از کانال‌های دیجیتال را برای برندهای داخلی دوچندان کرده است.پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فضای مجازی و سکوهای (پلتفرم‌های) فروش آنلاین در ارتقای بازاریابی محصولات کشاورزی شرکت گلستان در شهر تهران انجام شده است و شرایط تحریمی به‌عنوان یک متغیر تعدیل‌کننده در آن موردتوجه قرار گرفته است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کاربران سکوهای دیجی‌کالا، اسنپ‌مارکت و باسلام، به‌همراه مخاطبان وب‌سایت رسمی شرکت گلستان و مصرف‌کنندگان محصولات منتخب شامل چای، برنج، حبوبات، ادویه‌جات و خشکبار می‌باشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین و داده‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، در سال 1404 گردآوری شدند. روایی سازه‌ها با تحلیل عاملی تأییدی و پایایی با آلفای کرونباخ تأیید گردید و آزمون فرضیات با مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار SmartPLS3 انجام گرفت. نتایج نشان داد فضای مجازی بیشترین اثر را بر افزایش آگاهی و اعتبار برند دارد و سکوهای فروش آنلاین بیشترین نقش را در تسهیل فرآیند خرید و افزایش نرخ تبدیل ایفا می‌کنند. همچنین، در شرایط تحریمی، هم‌افزایی این دو ابزار موجب تقویت بسیاری از مسیرهای اثرگذاری شده است. نتایج نشان داد که پویایی بازاریابی دیجیتال در شرایط محدودکننده، حاصل انتقال مؤثر سرمایه ارتباطی فضای مجازی به بسترهای فروش آنلاین و تبدیل تعامل به وابستگی مشتری است؛ سازوکاری که می‌تواند در بستر تحریم، به حفظ بازار و ایجاد مزیت رقابتی پایدار برای برندهای کشاورزی بینجامد.

انجمن اقتصاد کشاورزی ایران Agricultural Economics 2008-5524 20 2 2026 06 22 Identifying and prioritizing the challenges of financing smallholder agriculture in Iran with an expert approach شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های تأمین مالی کشاورزی خرد در ایران با رویکرد خبرگانی 733618 10.22034/iaes.2025.2042203.2140 FA علیرضا اعتمادیفر دانشجوی دکتری معارف اسلامی و مدیریت مالی گرایش بانکداری دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام 0000-0002-5126-6349 محمد توحیدی عضو هئیت علمی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، گروه مدیریت مالی دانشگاه امام صادق علیه‌‎السلام محمد طالبی عضو هئیت علمی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، گروه مدیریت مالی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام. Journal Article 2025 07 31 Introduction<br>The agricultural sector plays a critical role in ensuring food security, energy, and socio-economic development (Prasad Sharma, 2022). In Iran, small-scale farming is dominant, with over 85% of farmers managing less than two hectares of land (Shabanali Fami & Mo'taqed, 2021). Despite its significance, smallholder agriculture in Iran faces severe challenges in accessing financial services, hindering productivity and sustainable rural development (World Bank Group, 2024; IFAD, 2016). The novelty of this research lies in systematically identifying and prioritizing the multifaceted challenges of financing small-scale agriculture in Iran using both literature analysis and expert interviews, offering a comprehensive insight previously unexplored in the Iranian context.<br>2- Materials and Methods<br>This study adopts a mixed-methods approach, combining a systematic literature review of 52 scientific documents and semi-structured interviews with 36 experts in agricultural economics and policy. Thematic analysis was applied using MAXQDA 2020 software, categorizing challenges into policy institutions, financial markets, and farmers' socio-economic characteristics. Additionally, the Analytic Hierarchy Process (AHP) was employed for prioritizing identified challenges, ensuring robust decision-making support. Data sources include scientific papers, government reports, and official statistics, focusing on variables related to institutional barriers, financial instruments, risk management, and farmers' financial literacy.<br>3- Results and Discussion<br>The study concludes that micro-agricultural finance in Iran is undermined by a multi-layered institutional failure rather than mere resource scarcity. Prioritized findings reveal that macro-level policy deficiencies, specifically the inadequacy of targeted support mechanisms and resulting structural resource misallocation, constitute the primary barrier. This is closely followed by the structural asymmetry of financial instruments at the intermediary level, which are designed for large-scale operations and lead to financial exclusion for smallholders.<br>4- Suggestion<br>These findings carry critical policy implications across three institutional spheres. Strategic action by the Central Bank and Parliament must focus on collateral framework reform (accepting non-formal collateral) and synchronizing loan repayment schedules with agricultural production cycles. توجه به کشاورزی خرد برای ساماندهی به وضعیت کشاورزی کشور از جمله ضروریات است. یکی از الزامات کشاورزی خرد تأمین منابع مالی است. فرایندهای تأمین و تخصیص منابع با چالش‌های متعدد و متنوعی مواجه است. همچنین انتخاب راهبرد مناسب جهت مواجهه با چالش‌ها نیازمند اولویت‌بندی بین مسائل است. در این پژوهش با استفاده از مرور نظام‌مند اسناد علمی و مصاحبه با خبرگان حوزه تأمین مالی کشاورزی چالش‌های تأمین مالی کشاورزی خرد شناسایی شده و با استفاده از تحلیل مضمون تحلیل شدند. آنگاه با استفاده از مقایسات زوجی چالش‌های شناسایی شده در نظر خبرگان اولویت‌بندی شدند. نتایج آن به وسیله‌ی روش تحلیل سلسله مراتبی برای سه بخش موضوعی تحقیق شامل نهادهای سیاستی، نهادها و بازارهای مالی و کشاورزان خرد استخراج و اولویت‌بندی شدند. در نهاد سیاستی سازوکارهای نامناسب حمایت از کشاورزان خرد، در نهادها و بازارهای مالی توسعه ناکافی ابزارهای تأمین مالی متناسب با کشاورزی خرد و در قسمت چالش‌های کشاورزان خرد سواد ناکافی مالی و کارآفرینی کشاورزان خرد در اولویت چالش‌ها قرار گرفتند. همچنین در بین سه دسته‌بندی انجام شده نهادهای سیاستی مهم‌ترین مورد در بین سه دسته از منظر خبرگان قرار گرفتند. سپس هر یک از چالش‌ها ذیل بخش‌های تعریف شده تشریح و تبیین شدند. در نهایت پیشنهادات سیاستی، اجرایی و پژوهشی ناظر به نتایج پژوهش ارائه شده است.