کاربرد تکنیک تاپسیس در رتبه‌بندی اقتصادی برخی ارقام گندم کشت‌ شده در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی بخش زیست شناسی دانشگاه شیراز

2 دانشجوی دکتری حسابداری دانشگاه شیراز

3 کارشناسی دانشگاه شیراز

چکیده

هدف این پژوهش، رتبه‌بندی اقتصادی برخی گندم‌های کشت شده در ایران، با استفاده از تکنیک تاپسیس است. گندم مهمترین محصول کشاورزی ایران است، لذا افزایش محصول و انتخاب رقم مناسب کاشت، مورد توجه بوده است. در این پژوهش داده‌های برخی ارقام گندم کشت شده در ایران با توجه به معیارهای اقتصادی چون عملکرد دانه، زمان کاشت تا رسیدن دانه، وزن هزار دانه و ارتفاع گیاه در شرایط شاهد و تنش شوری و خشکی از تعدادی مقالات گرفته شده است. به منظور انتخاب مناسب‌تر، از تکنیک تاپسیس استفاده شده است. معیارها با توجه به اهمیت آنها در تولید محصول و با توجه به نقش مثبت و یا منفی آنها در تولید، تعیین شدند و با استفاده از نرم-افزار اکسل و تکنیک تاپسیس، ارقام گندم مورد رتبه‌بندی قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که رقم «اروند 1» در شرایط شاهد با شاخص نزدیکی نسبی 96/0 و در شرایط شوری با شاخص نزدیکی نسبی 99/0 در بین ارقام مورد بررسی بهترین رقم است. رقم‌های «کرج 1» و «چمران» در شرایط تنش خشکی جزء رتبه‌های برتر هستند. افزون بر این، با استفاده از نرم‌افزارهای آماری و آزمون فریدمن، 3 فرضیه ارائه گردید. این پژوهش درستی روش تاپسیس را در رتبه‌بندی گندم از دیدگاه اقتصادی و تفاوت آن را با تک بعدی نگری بیان می‌نماید. پیشنهاد می-گردد که با روش تاپسیس به مقایسه کلیه ارقام گندم در مناطق مختلف ایران با آب و هوای متفاوت و با در نظر گرفتن معیارهای اقتصادی بپردازند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات