تحلیل همبستگی فضایی رشد بخش کشاورزی و غیر کشاورزی در نواحی اقتصادی-کشاورزی افغانستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

2 استاد اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

5 استاد و وزیر زراعت، آبیاری و مالداری جمهوری اسلامی افغانستان

چکیده

بخش کشاورزی با سهم 20 درصدی از تولید ناخالص داخلی و سهم 45 درصدی از اشتغال، مهم­ترین بخش­ اقتصادی افغانستان برای کاهش سطح فقر و بیکاری و بهبود امنیت­غذایی در این کشور است. بر همین مبنا، انتظار می­رود رشد بخش کشاورزی بر دیگر بخش­های اقتصادی نیز اثرگذار باشد. هدف مطالعه­ی حاضر، تعیین همبستگی فضایی بین بخش کشاورزی و بخش­های صنعت و خدمات به تفکیک نواحی اقتصادی–کشاورزی افغانستان برای بررسی چگونگی ارتباط این بخش با دیگر بخش­های اقتصادی با بهره­گیری از الگوهای فضایی تابلویی ایستا و پویا می­باشد. به این منظور، نواحی اقتصادی-کشاورزی افغانستان تعیین شده و پس از تایید وجود خودهمبستگی فضایی مثبت با استفاده از آماره­های تشخیصی، میزان همبستگی فضایی بین رشد بخش کشاورزی در این نواحی در قالب الگوی رگرسیون فضایی در اجزای اخلال (SEM) و همچنین الگوهای ایستا و پویای مختلط خودرگرسیون-خودرگرسیون فضایی (SAR) به عنوان مدل­­نهایی ارزیابی شدند. در الگوهای برآوردی برای دوره زمانی 1397-1380 علاوه بر اثرات سرریز رشد بخش صنعت و خدمات، به نقش سرمایه­گذاری­های دولتی، حمایت­های بین­المللی و سرمایه انسانی با لحاظ ویژگی­های خاص قومی، مذهبی و مکانی هر ناحیه نیز توجه شده و اثرات مستقیم و غیرمستقیم حاصل از هر عامل استخراج شد. نتایج گویای سرریز رشد بخش­های غیرکشاورزی و نقش سرمایه ­گذاری­های فیزیکی و انسانی (دانش فنی) در پیوندهای منطقه­ای رشد بخش کشاورزی می­باشد که در نظرگرفتن آن­ها در سیاست­گذاری منطقه­ای بخش کشاورزی، بر اثر بخشی برنامه­ ریزی­های رشد بخش کشاورزی می ­افزاید؛ همچنین در این زمینه بر اهمیت حفظ استمرار رشد بخش کشاورزی، جذب حمایت­های بین­ المللی و ارتقاء سطح سرمایه انسانی تأکید می­شود. از سوی دیگر توجه به سیاست­گذاری بین بخشی و توسعه متوازن بخش­ها زمینه ­ساز رشد و توسعه فراگیر اقتصاد افغانستان خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


Anselin, L. (1988) Spatial econometrics; methods and models, (Dord Dretch: Kluwer). Academic Publishers.
Anyanwu, J. C. (2014). Factors affecting economic growth in Africa: are there any lessons from China?. African Development Review, 26(3): 468-493.
Arellano, M. And Bond, S. (1991) Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. The review of economic studies. 58 (2): 277-297.
Bailey, T. C. and Gatrell, A. C. (1995) Interactive spatial data analysis, Harlow, England: Addison Wesley Longman Limited.
Baltagi, B.H., Song, S.H., Jung, B.C. and Koh, W. (2007) Testing for serial correlation, spatial autocorrelation and random effects using panel data, Journal of Econometrics, 140: 1-56.
Blad, N. And Lannergren, S. (2010) Spillovers with in export processing zones: A field study on domestic export companies in Kenya; Bachelor thesis, LUND University, School of Economics and Management: Sweden.
Chand, R., And Raju, S. S. (2008) Livestock sector composition and factors affecting its growth. Indian Journal of Agricultural Economics, (63): 902-962.
Chirwa, E. W., Kumwenda, I., Jumbe, C., Chilonda, P., And Minde, I. (2008) Agricultural growth and poverty reduction in Malawi: Past performance and recent trends. Working Paper, 8.
Cliff, A. D. And Ord, J. K. (1981) Spatial processes: Models and applications. London, England: Pion Limited.
Cliff, A.D., And Ord, J. (1973) Spatial Autocorrelation. London: Pion.
Crespo, J., Martin, C.  And Valazquez Francisco, J.  (2004) The role of international technology spillovers in the economic growth of the OECD countries, Journal of Global Economy,4(2):1-18.
Dowrick, S., & Gemmell, N. (1991). Industrialisation, catching up and economic growth: a comparative study across the world's capitalist economies. The Economic Journal, 101(405), 263-275.
Elhorst, J. P. (2010). Spatial Panel Models. In, Handbook of Applied Spatial Analysis. Part 3, 377-407.
Elhorst, J. P. (2014) Spatial panel data models. In Spatial econometrics (pp. 37-93). Springer, Berlin, Heidelberg.
Ertur, C. And Koch, W. (2007) growth, technological interdependence and spatial externalities:theory and evidence, Journal of Applied Econometrics, 22: 1033–1062.
Feder,  G.  1982.  On  export  and  economic  growth. Journal  of  Development  Economic, 9(1): 59-73.
Fischer, M. (2018) Spatial Externalities and  Growth in a Mankiw-Romer-Weil World: Theory and Evidence. International Regional Science Review, 41(1): 45-61.
Food and Agriculture Organization (FAO). (2018) 15 Years in Afghanistan a special report: 2003-2018. Rome. 126pp. http://www.fao.org/3/CA1.pdf. (Retrieved November 15, 2020).
Food and Agriculture Organization (FAO). (2020). Afghanistan Agricultural Data., http://www.fao.org/afghanistan/resources. (Retrieved December 1, 2020).
Geary, R. C. (1954) The contiguity ratio and statistical mapping. The incorporated statistician, 5(3): 115-146.
Griffith, D. A. (1996) Some guidelines for specifying the geographic weights matrix contained in spatial statistical models. In S. L. Allinghams (Ed.), Practical handbook of spatial statistics (pp. 65–82). Boca Raton, FL: CRC Press.
Herwartz, H.  And Niebuhr, A.  (2011) Growth and labour institutions: Evidence from across-section of eu regions. Applied Economics, 43: 4663-4676.
Honjo, M.  (1981) Overview of urbanization and metropolitanization in asia.  Maruzen. Asia, Conference Paper. Nagoya.
Hwa, E. C. (1989). The contribution of agriculture to economic growth: Some empirical evidence. In The balance between industry and agriculture in economic development (pp. 106-126). Palgrave Macmillan, London.
Kasraei, A. (2007) Theory of convergence, spatial dependence and regional growth (Evidence from the member states of the organization of the islamic conference for application). Journal of Economic Research, 77: 64-27. (In Farsi)
Kohansal, M.R. And Hamidehpour, H. (2020) Spatial analysis of factors affecting economic growth with emphasis on trade, Journal of Economic Growth and Development Research, 9 (34): 130-115. (In Farsi)
Kosfeld, R.  and Dreger, C.  (2006) Thresholds for employment and unemployment:  A spatial analysis of german regional labour markets 1992-2000, Papers in Regional Science, 85 (4): 523-524.
Le Gallo, J., C., Baumont, S., Dall’erba and Ertur, C. (2005) On the property of diffusion in the spatial error model, Applied Economics Letters, 12 (9): 533-536.
LeSage, J. P. (1999). The theory and practice of spatial econometrics. University of Toledo. Toledo, Ohio, 28(11).
LeSage, J. P. (2004) Lecture 1: Maximum likelihood estimation of spatial regression models. Spatial Econometrics Course 2006.
LeSage, J. P. and Pace, R. K. (2010) Spatial econometric models. In Handbook of applied spatial analysis (pp. 355-376). Springer, Berlin, Heidelberg.
Liu, Y., and Lin, J.  (2018) Study on the spillover effect of tourism flow based on the customer market segmentation take the business travel market in guangdong province as an example, Modern Economy, 9(5): 1002-1008.
Madanizadeh, S.A., Barkchian, S.M. And Alipour Jahanbakhsh. (2020) Spatial dependence with common factors: A case study of economic growth in iranian provinces, Quarterly Journal of Economic Research and Policy, 27 (92). (In Farsi)
Maletta, H. and Favre, R. (2003) Agriculture and Food Production in Post-War Afghanistan, Report on the winter agricultural survey 2002-2003, MAIL and FAO, Kabul, 1, 1-55.
Marlon, A.  and Tatlonghari, V.  (2017) The Relationship between output growth and unemployment in the philippines economy (1990-2014), An empirical analysis of variants of okuns’s law, 5(1): 49-68.
Miller, H. J., (2004). Tobler’s first law and  spatial analysis. Annals of the Association of American Geographers. 94, 284-295.
Mingyong, L., Shuijun, P.  and Qun, B.  (2006) Technology spillovers, Absorptive capacity and economic growth, Jornal of chin Economic Review, 17: 300-320.
Ministry of Agriculture, Irrigation and Livestock (MAIL). (2020) Agricultural statistics and information regulation., https://www.mail.gov.af. (Retrieved December 1, 2020)
Ministry of Finance (MOF). (2020). Afghanistan Report. https://mof.gov.af. (Retrieved December 1, 2020).
Moran, P. A. P. (1950) Notes on continuous stochastic phenomena, Biometrika, 37: 17–23.
Muhammad-Lawal, A., And Atte, O. A. (2016) An analysis of agricultural production in Nigeria. African Journal of General Agriculture, 2(1).
National Statistics and Information Authority (NSIA). (2020). Afghanistan Year Book, https://nsia.gov.af/library. (Retrieved December 1, 2020).
Naval, M. R. (2016) An Empirical study of Inter-Sectoral Linkages and Economic growth in India. American Journal of Rural Development, 4, 78-84.
Ord, J. K., And Getis, A. (1995) Local spatial autocorrelation statistics: distributional issues and an application. Geographical analysis27(4): 286-306.
Patandianan, M. V. and Shibusawa, H. (2020) Evaluating the spatial spillover effects of tourism demand in Shizuoka Prefecture, Japan: An inter-regional input–output model, Asia-Pacific Journal of Regional Science, 4(1): 73-90.
Rifat,  B.  T.  2012.  Development  aid,  openness  to  trade  and  economic  growth in  least  developed  countries:  Bootstrap  panel  granger  causality  analysis. Procedia, Social and Behavioral Sciences, 62 (4): 716–721.
Romer, P. M. (1986). Increasing returns and long-run growth. Journal of political economy, 94(5), 1002-1037.
Salami, H. (1998) Analysis of the effect of technology development in the industrial sector on the growth and development of Iran's agricultural sector in a general equilibrium model, Journal of Agricultural Economics and Development, 17 (1).
Salami, H., Shahnooshi, N., & Thomson, K. J. (2009). The economic impacts of drought on the economy of Iran: An integration of linear programming and macroeconometric modelling approaches. Ecological Economics, 68(4), 1032-1039.
Solow, R. (1956) A Contribution to the Theory  of Economic Growth. The Quarterly Journal of Economics, 70(1): 65-94.
Teixeira, A. A. C. and Queirós, A. (2016) Economic growth, human capital and structural change: A dynamic panel data analysis, Research Policy, 45: 1636-1648.
Verner, N. M. (2001) Inter-sectoral dynamics and economic  growth in Ecuador. The World Bank Latin America and the Caribbean Region Economic Policy Sector Unit.
Xu, B., Chen, W., Zhang, G., Wang, J., Ping, W., Luo, L., & Chen, J. (2020) How to achieve green growth in China’s agricultural sector. Journal of Cleaner Production, 271.
Xu, D., Huang, Z., Hou, G. And Zhang, C. (2020) The spatial spillover effects of haze pollution on inbound tourism: Evidence from mid-eastern China. Tourism Geographies, 22(1): 83-104.
Yu, J. and Lee, L. (2012) Convergence: A spatial dynamic panel data approach, Global Journal of Economics, 1: 1-36.