بررسی ارتباط تغییراقلیم و رشد بهره‌وری کل عوامل تولید جو دیم در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 اقتصاد کشاورزی/دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی

4 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

10.22034/iaes.2022.540042.1877

چکیده

وابستگی بالای کشورهای در حال توسعه به بخش کشاورزی و تأثیرپذیری از اقلیم از یک طرف، ضعف تکنولوژیکی و مالی کشاورزان، از طرف دیگر اهمیت بررسی ارتباط تغییر اقلیم و بهره­وری کشاورزی در این کشورها را دوچندان کرده است. هدف تحقیق حاضر بررسی رابطه تغییر اقلیم و رشد بهره­وری کل عوامل تولید (TFP) جو دیم در ایران است. در این راستا، داده­های مورد نیاز از سازمان جهاد کشاورزی و سازمان هواشناسی کل کشور برای دوره زمانی 1378-1397 جمع­آوری گردید. رشد TFP جو دیم برای استان­های عمده تولیدکننده با استفاده از مدل سولو و تکنیک داده­های تلفیقی محاسبه شد. سپس با محاسبه شاخص نمایه استاندارد بارش(SPI) ، ارزیابی اثرات متغیرهای اقلیمی (میانگین دما، حداقل دما، حداکثر دما و نمایه استاندارد بارش) بر رشد TFP جو دیم با استفاده از تکنیک داده­های تلفیقی انجام گرفت. در نهایت با استفاده از 18 سناریوی تغییر اقلیم تحت مدلهای HadCM2 و ECHAM4 تغییرات رشد TFP جو دیم محاسبه گردید. در دوره مطالعه، میانگین رشد TFP جو دیم مثبت و برابر با 183/0 می­باشد. به علاوه، میانگین شاخص SPI استان­های عمده تولیدکننده جو دیم نشاندهنده وضعیت نرمال اقلیمی می­باشد. همچنین از نظر وضعیت اقلیمی بین خشکسالی بسیار شدید و رطوبت بسیار شدید متغیر است. بررسی اثرات متغیرهای اقلیمی بر رشد TFP جو دیم نشان داد که شاخص SPI اثر منفی و معنی­دار و حداقل دما اثر مثبت و معنی­دار بر رشد TFP جو دیم دارد. همچنین میزان رشد TFP جو دیم در اثر تغییرات اقلیم به طور متوسط 08/0- کاهش می­یابد. با توجه به حساسیت بالای جو دیم به شرایط غیر نرمال اقلیمی که سبب کاهش بهره­وری آن می­شود، پیشنهاد می­گردد تا گونه­های مقاوم و سازگار با شرایط اقلیمی موجود و اصلاح روش­های مدیریت مزرعه از سوی سازمان جهاد کشاورزی کل کشور برای کشاورزان معرفی شود.

کلیدواژه‌ها


Ali, Sajjad, Ying Liu, Muhammad Ishaq, Tariq Shah, Aasir Ilyas, and Izhar Ud %J Foods Din. 2017. 'Climate change and its impact on the yield of major food crops: Evidence from Pakistan', 6: 39.
Bahadoran, Farzaneh, Azam Rezaee, Farshid Eshraghi, and Ali %J Journal of Environmental Studies Keramatzadeh. 2020. 'Evaluation of the climate change impacts on irrigated wheat lands rent in Iran', 46: 281-89.
Boubacar, Inoussa %J International Journal of Global Warming. 2015. 'Economic implications of climate change: evidence from agricultural productivity', 7: 362-79.
Chen, Shuai, and Binlei %J Journal of Development Economics Gong. 2021. 'Response and adaptation of agriculture to climate change: evidence from China', 148: 102557.
Dietz, Simon, and Nicholas %J The Economic Journal Stern. 2015. 'Endogenous growth, convexity of damage and climate risk: how Nordhaus' framework supports deep cuts in carbon emissions', 125: 574-620.
Gong, Binlei %J China Economic Review. 2020. 'Agricultural productivity convergence in China', 60: 101423.
Javadinejad, Safieh, Rebwar Dara, and Forough %J Civil Engineering Journal Jafary. 2020. 'Climate change scenarios and effects on snow-melt runoff', 6: 1715-25.
Kumar, A, P Sharma, S %J Journal of Agricultural Science Joshi, and Technology. 2016. 'Assessing the impacts of climate change on land productivity in Indian crop agriculture: An evidence from panel data analysis', 18: 1-13.
Letta, Marco, Richard SJ %J Environmental Tol, and Resource Economics. 2019. 'Weather, climate and total factor productivity', 73: 283-305.
Moore, Frances C, and Delavane B %J Nature Climate Change Diaz. 2015. 'Temperature impacts on economic growth warrant stringent mitigation policy', 5: 127-31.
Moyer, Elisabeth J, Mark D Woolley, Nathan J Matteson, Michael J Glotter, and David A %J The Journal of Legal Studies Weisbach. 2014. 'Climate impacts on economic growth as drivers of uncertainty in the social cost of carbon', 43: 401-25.
Rahman, Sanzidur, and Ruhul %J Journal of Agricultural Economics Salim. 2013. 'Six decades of total factor productivity change and sources of growth in Bangladesh agriculture (1948–2008)', 64: 275-94.
Rahmani, Elham, Abdolmajid Liaghat, Ali %J Iranian Journal of Soil Khalili, and Water Research. 2010. 'Estimating barley yield in eastern Azerbaijan using drought indices and climatic parameters by artificial neural network (ANN)', 39.
Rezaee, azam, seyed abolghasem mortazavi, and gholam reza peykani. 2016. 'Analysis of Farmers Economic Status in Drought Conditions, the East of Zayandeh-Rud River Basin'.
Stern, Nicholas %J Journal of Economic Literature. 2013. 'The structure of economic modeling of the potential impacts of climate change: grafting gross underestimation of risk onto already narrow science models', 51: 838-59.
Tayebi, Zahra, and Lilyan E Fulginiti. 2016. "Agricultural productivity and climate change in the greater Middle East." In.
Zhong, Zhangqi, Yiqin Hu, and Lei %J Sustainability Jiang. 2019. 'Impact of climate change on agricultural total factor productivity based on spatial panel data model: evidence from China', 11: 1516.