اثر تغییر اقلیم بر عملکرد غلات عمده در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران

3 دانشجو دکترا اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

10.22034/iaes.2022.539359.1871

چکیده

در این تحقیق به بررسی مقدار و نحوه­ی عملکرد محصولات گندم آبی و دیم، جو آبی و دیم و ذرت دانه‌ای در اقلیم و زیر اقلیم­های کشور پرداخته می‌شود. در این راستا از داده‌های متوسط عملکرد محصولات مورد بررسی، میانگین بارش، میانگین دما طی سال‌های 94-1361 استفاده شده است. باتوجه به این که محصولات غلات 56 و 77 درصد از سطح زیر کشت را به ترتیب در مناطق خشک و نیمه‌خشک شامل می‌شوند، در این پژوهش تنها غلّات موردمطالعه قرار می‌گیرند و از میان  آن‌ها  پنج محصول که دارای بالاترین سطح زیر کشت هستند انتخاب ‌شده ‌است. در نهایت برای بررسی اثرات تغییر اقلیم بر عملکرد محصولات از تابع واکنش عملکرد استفاده شد. نتایج حاکی از آن است که بیشترین ضریب واکنش عملکرد به بارش در اقلیم و زیر اقلیم نیمه‌خشک سرد، نیمه‌خشک گرم، نیمه‌خشک معتدل، خشک سرد، خشک گرم و خشک معتدل به ترتیب مربوط به گندم دیم، گندم آبی، گندم دیم، جو دیم، جو دیم و گندم دیم است. بعلاوه بیشترین ضریب واکنش عملکرد به دما در اقلیم و زیر اقلیم نیمه‌خشک سرد، نیمه‌خشک گرم، نیمه‌خشک معتدل، خشک سرد، خشک گرم و خشک معتدل به ترتیب مربوط به گندم دیم، جو دیم، گندم آبی و گندم دیم جو دیم، گندم دیم است. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از تحقیق و به‌منظور مدیریت کارآمد تولید و عملکرد بهتر، محصولات کشاورزی در اقلیم و زیراقلیم­ها در کشور پیشنهاد‌ می­شود. تدوین الگوی کشت جامع و تخصیص نوع کشت محصولات در اقلیم و زیراقلیم  با درنظر گرفتن بیشترین ضریب واکنش عملکرد محصولات جهت بهره­برداری بیشتر محصولات ذکر شده صورت پذیرد.

کلیدواژه‌ها


Ali Bakhshi, H. Doorandish, A. and Saboohi Sabooni, M. 2019. Effects of climate change and water scarcity on the market of agricultural products in Iran. Master's Thesis. Department of Agricultural Economics, Faculty of Agriculture. Ferdowsi University of Mashhad. (In Persian)
Amirnejad, H. and Asadpour Kurdi, M. 2017. Evaluation of the effects of anachronous climate change on wheat production in Irani. Agricultural Economics Research, 9(35): 163-182. (In Persian)
Bates, B., Kundzewicz, Z., Wu, S., and Palutikof, J. 2008. Climate change and water. Technical paper. Intergovernmental panel on climate change, Geneva: IPCC Secretariat.
Chang, CH.CH. 2002. The potential impact of climate change on Taiwans agriculture. Agricultural
Economics, 27: 51-64.
Dashti, Gh., Bagheri, P., Pishbahar, A. and Majnooni, A. 2018. Measurement of yield risk driven by climate change in rainfed wheat in Ahar City: Application of the value at risk climate approach. Agricultural Economics and Development, 32(2): 139-153. (In Persian)
Esmail Nejad, M. and Khasheie Sioki, A. 2018. Modeling the effect of climate change on the spatial distribution of saffron cultivation for future periods (Case study: South Khorasan province). Saffron Research, 6(4): 75-88.(In Persian)
Fuhrer, J. 2003. Agro ecosystem responses to combination of evaluated CO2, ozone and global climate change. Agriculture, Ecosystem and Environment, 97: 1-20.
Holden, N.M., Brereton, A.J., Fealy, R., and Sweeney, J. 2003. Possible change in Irish climate and its impact on barley and potato yields. Agriculture and Forest Meteorology, 116: 181-196.
IPCC.2007. Climate change-synthesis report. Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel of Climate Change. Rome.
Janat Sadeghi, M., Shahnooshi Foroushani, N., Daneshvar Kakhaki, M., Doorandish, A. and Mohammadi, H. 2018. Factors affecting the yield of strategic crops (wheat and barley) in Khorasan Razavi Province. Agricultural Economics, 12(2): 111-134. (In Persian)
Karin Barrueto., A. Merz., J. Clot., N. and Hammer, T. 2017. Climate changes and their impact On agricultural market systems: Examples from Nepal. Sustainability Journal, 9: 1-16.
Li ,X., Takahashi, T., Suzuki, N., and Kaiser, H.M. 2011. The impact of climate change on maize yields in the United States and China. Agricultural System, 104: 348-353.
Momeni, S. and Zibaei, M. 2013. Potential effects of climate change on agriculture in Fars Province. Agricultural Economics and Development, 27(3): 169-179. (In Persian)
Ojima, D, S., Conant, R, T,. Parton, W.J., Lackett, J, M, and Even, T, L. 2021. Recent Climate Changes Across the Great Plains and Implications for Natural Resource Management Practices, Rangeland Ecology & Managemen. 3.
Parhizkari, A. 2017. Assessment of the anachronous effects of climate change on agricultural production and income status of farmers downstream of Taleghan Dam. Agricultural Economics Research, 9(36): 125-152. (In Persian)
Parhizkari, A., Mahmoodi, A. and Shokat Fadai, M. 2017. Assessment of the effects of climate change on available water resources and agricultural production in Shahroud watershed. Agricultural Economics Research, 9(1): 23-50. (In Persian)
Redsma, P., Lansink, A.O., and Ewert, F. 2009. Economic impacts of climatic variability and subsidies on European agriculture and observed adaptation strategies. Mitig Adapt Strateg Glob Change, 14: 35-59.
Reilly, J. 1999. What does climate change mean for agriculture in developing countries? a comment on Mendelsohn and dinar. Journal Of World Bank, 14:295-305.
Website of the Ministry of Agriculture Jihad: www.maj.ir. (In Persian)
Yan., T. Wang, J., Huang, J., Xie, W., and Zhu, T. 2018. The impacts of climate change on irrigation and crop production in Northeast China and implications for energy use and GHG emission. Proceedings of The Intermational Association of Hydrological Sciences, 379: 301-311.