برآورد کارایی زیست‌محیطی نهاده-‌محور محصولات کشاورزی (مطالعه موردی: کارایی زیست‌محیطی تولید برنج)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه ارومیه

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه ارومیه

چکیده

اگرچه استفاده از کودها و سموم شیمیایی در فرآیند تولید محصولات کشاورزی باعث افزایش عملکرد در واحد سطح محصولات میشود؛ اما آسیبهای زیادی به منابع طبیعی و محیطزیست وارد میکند. در این مطالعه، ابتدا نهادههای کود و سموم شیمیایی بهعنوان نهاده‌های مطلوب در فرآیند تولید در نظر گرفته شده که به افزایش عملکرد کمک می‌کنند. سپس، همان نهاده‌ها به عنوان نهاده‌های مضر فرض شده که به محیط زیست آسیب می‌رساند. داده‌های مورد نیاز با استفاده از تکمیل پرسشنامه از 140 نفر از کشاورزان شالیکار در شهرستان بابلسر جمع‌آوری شده است. بهمنظور برآورد کارایی فنی و زیست‌محیطی از روش تابع مرزی تصادفی استفاده شد. نتایج نشان می‌دهدکه میانگین کارایی فنی و زیستمحیطی بهترتیب برابر با 87 و 77 درصد می‌باشد. ملاحظه میشود که کارایی زیست‌محیطی به مراتب کمتر از کارایی فنی میباشد. بهعبارت دیگر، بایستی بهمنظور برآورد نزدیک به واقعیت کارایی تولید، مضر بودن نهاده های شیمیایی در فرآیند تولید لحاظ شود. بررسی عوامل موثر بر کارایی فنی و زیست محیطی نشان می‌دهد که تحصیلات بالاتر، شرکت در کلاسهای ترویجی و یکپارچه‌سازی اراضی به طور معنی‌داری کارایی فنی و زیست محیطی را افزایش می دهد. توصیه میشود با آگاهی رساندن به کشاورزان از طریق شرکت دادن آنها در کلاس‌های ترویجی و نیز یکپارچه‌سازی اراضی به بالا رفتن کارایی در منطقه کمک شود. همچنین، در برآورد کارایی تولید، اثرات جانبی تولید در برآوردها وارد شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات