اولویت‌بندی توسعه فعالیت‌های کشاورزی با هدف رشد اشتغال در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هئیت علمی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران

2 گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 عضو هئیت علمی گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربت حیدریه

10.22034/iaes.2019.99176.1654

چکیده

مطالعه حاضر با هدف تعیین فعالیت‌های اولویت‌دار کشاورزی برای دستیابی به رشد اشتغال هدف‌گذاری شده در برنامه‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور انجام شده است. در این راستا، الگوی برنامه‌ریزی ریاضی منطقه‌ای بخش کشاورزی با الگوی ماتریس حسابداری اجتماعی آمیخته تلفیق گردیده تا اهداف کلان افزایش اشتغال به محدودیت‌های منابع تولیدی در سطح خرد (استان‌های کشور) ارتباط داده شود. با استفاده از این الگوی تلفیقی می‌توان مشخص نمود کدام فعالیت‌ها و در کدام استان‌ها دارای اولویت برای توسعه می‌باشند و برای دستیابی به هدف ملی رشد اشتغال بیشتر موثرند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد برای تحقق آرمان رشد اشتغال 9/3 درصد پیش‌بینی شده در برنامه توسعه ششم کشور، بخش کشاورزی ایران باید سالانه معادل 4/4 درصد رشد داشته باشد. این رشد برای زیربخش‌های زراعی، باغی، دامی و آبزی‌پروری نیز به ترتیب 8/4، 3/2، 8/6 و 3/4 درصد است. یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد در زیربخش زراعی، گندم با رشد 3/8 درصد و برنج با رشد 1/0 درصد بیشترین و کمترین اولویت را برای توسعه تولید به خود اختصاص داده‌اند. در این زیربخش، استان‌های خوزستان، اردبیل و فارس دارای بیشترین اولویت برای توسعه محصولات زراعی می‌باشند. در زیربخش باغبانی، محصولات خانواده آلو با رشد 5/3 درصد بیشترین و محصول چای با رشد 3/0 درصد کمترین اولویت را به خود اختصاص داده‌اند. در این زیربخش، استان‌های فارس، مازندران و آذربایجان شرقی و غربی دارای بیشترین اولویت برای سرمایه‌گذاری در توسعه فعالیت‌های باغداری در راستای دستیابی به هدف رشد اشتغال ملی هستند. در رابطه با محصولات دام، طیور و آبزیان نتایج نشان می‌دهد که به توسعه تولید گوشت گاو اولویت بیشتری نسبت به تولید کپورماهیان باید داده شود. مازندران، خوزستان، گیلان، چهارمحال و بختیاری و لرستان استان‌هایی با بیشترین اولویت در توسعه فعالیت‌های آبزی‌پروری می‌باشند. اما، برای توسعه فعالیت‌های دامداری و مرغداری تفاوت چندانی بین استان‌های کشور دیده نمی‌شود. با توجه به نتایج این مطالعه این نتیجه‌گیری حاصل می‌شود که برای دستیابی به هدف رشد اشتغال در برنامه ششم توسعه، بازنگری در پرتفوی جاری فعالیت‌های کشاورزی ضروری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Ansari, V. (2009) Determining the sources of production growth and priority sectors of investment in Iran: An analysis in the framework of the input-output table and the social accounting matrix. Phd dissertation on Agricultural Economics. Faculty of Economics and Agricultural Development, University of Tehran. (In Farsi)

Arabmazar, A. and Khademi, S. (2013) Priority of investment in Iran's agricultural sub-sectors. Journal of Agricultural Economics and Development. No. 82: 43-27.

Douglas, M. (2001) The LIFT model. <http://www.inforum.umd.edu/papers/wp/wp/2001/wp01002.pdf>.

Douglas, N. (1991) The INFORUM International system, Econnomic Systems Research, 3(1): 55-64.

Golaghaei, h. (2012) Prioritization of Investment in Agricultural Subsector of Mazandaran Province. Master's thesis economics. Faculty of Management and Economics, University of Sistan and Baluchestan.

Iran's Statistics Center (2016), Time Series, Sales Prices and Agricultural Services Costs <http://www.sci.org.ir>.

Leung, P.S. and Pooley, S. (2002) Regional economic impacts of reductions in fisheries production: A supply-driven approach, Marine Resource Economics, 16: 251-262.

Miller, R. and Blair, P. (2009) Input–Output analysis, foundations and extensions. published in the United States of America by Cambridge University Press, New York.

Ministry of Agriculture Jihad (2016) Statistics and information on the level of cropping, production, yield and cost of agricultural production <http://maj.ir/>.

Ministry of Energy. (2014) National Water Yearbook. Water and Waste Water Planning Office.

Mohtashmi, T. (2011) The forecast of the supply and demand gap of major agricultural products in Iran. Phd dissertation on Agricultural Economics. Faculty of Economics and Agricultural Development, University of Tehran.

Nazari, M. R (2012) Study of the Economic Impacts of Climate Change in Iran's Crop Subsector. Phd dissertation on Agricultural Economics. Faculty of Economics and Agricultural Development, University of Tehran.

Papadas, C. T. and Dahl, D. C. (1999) Supply-Driven Input-Output Multipliers, Journal of Agricultural Economics, 50: 269-285.

Planning and Budget Organization (2016) Law of the Sixth Program of Economic, Social and Cultural Development of the Islamic Republic of Iran (1396-1400).

Research Institute for Agricultural Economics and Rural Development Planning (2012). Report on the status of agricultural water resources and consumption and the Possibility to develop farming and horticulture in the five-year plans ending 1404.

Roberts, D. (1994) A modified leontief model for analysing the Impact of milk quotas on the wider economy, Journal of Agricultural Economics, 45: 90-101.

Salami, h. (2003) Determining Investment Priorities Using Social Accounting Matrix, A Guide to Banking Allocation of Grants. Proceedings of the Agricultural Finance Conference, Agricultural Bank: 45-37.

Salami, h. and Mohteshami, T. (2014) Prediction Model of Iran's Crop Production Potential for the Horizon of 1404. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, Vol. 45, No. 4: 599-585.

Salami, H., Kenneth, T. and Shahnoushi, N. (2009) The Economic impacts of drought on the economy of Iran: An integration of linear programming and macroeconometric modelling approaches, Ecological economics, 68(4): 1032-1039.

Shabani, Z. (2008) Estimation of capital stock and calculation of its productivity in Iranian agricultural sub-sectors. Master's thesis of Agricultural Economics. Faculty of Economics and Agricultural Development, University of Tehran.

Taheri, A. (2016) Examining the relationship between food self-sufficiency and water security. Master's thesis of Agricultural Economics. Faculty of Economics and Agricultural Development, University of Tehran