تحلیل بهره‌‌وری عوامل تولید در بخش‌کشاورزی ایران در چارچوب الگوی داده – ستانده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران

2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی ومنابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

3 عضو هئیت علمی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران

10.22034/iaes.2019.98783.1650

چکیده

با توجه به کمیابی عوامل ‌تولید، افزایش بهره‌‌وری به‌عنوان بهترین روش دستیابی به رشد بخش کشاورزی ضروری ‌است. دستیابی به رشد مناسب بهره‌وری در بخش‌های اقتصادی مستلزم داشتن تصویری واضح از میزان و رشد بهره‌وری کل عوامل تولید و بهره‌وری هر یک از منابع تولیدی به طور مجزا در این بخش‌ها می‌باشد. لذا هدف مطالعه حاضر، تجزیه و تحلیل بهره‌‌وری عوامل تولید در بخش‌کشاورزی ایران به تفکیک زیر بخش‌های آن (زراعت و باغداری، دام و طیور، پرورش آبزیان و جنگلداری) طی دوره 80-1365 می‌باشد. در این راستا بهره-وری جزئی و بهره‌وری کل عوامل تولید از طریق شاخص ترنکوئیست- تیل بر مبنای جداول داده- ستانده محاسبه شد. به‌علاوه، رشد بهره‌وری کل عوامل تولید به رشد بهره‌وری نهاده‌های نیروی‌کار، سرمایه، زمین و عوامل واسطه تجزیه شد. به این منظور از جداول داده- ستانده سال‌های 1365، 1370 و 1380 مرکز آمار ایران که به قیمت ثابت تبدیل شده، بهره گرفته شد. نتایج بطور کلی نشان داد که طی دوره مورد مطالعه گرچه بهرهوری برخی از نهاده‌ها افرایش یافته، اما بهره‌وری کل عوامل تولید در همه زیر بخشهای کشاورزی غیر از زیر بخش دام و طیور، کاهش یافته است. بیشترین و کمترین رشد سالیانه بهره‌وری معادل 47/1 و 68/1- درصد به ترتیب در زیربخش دام و طیور و زیربخش جنگلداری بوده است. با توجه به اینکه افزایش تولید در بخش کشاورزی و جلوگیری از افزایش قیمت محصولات مستلزم افزایش بهره‌وری میباشد، پیشنهاد می‌شود که تمرکز برنامه‌ریزان بخش بر افزایش بهره‌وری نهاده‌ها از طریق تدوین طرحی جامع و بلندمدت، قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Amini, A. (2005) Measurement and Trend Analysis of Productivity in Irans Various Economic Sectors. The Journal of Planning and Budgeting, 10 (4):73-110 (In Farsi).

Amirteymoori, S. and Khaliliyan, S. (2007) The Growth of Total Factors Productivity of Agricultural Sector in Iran and its Perspective in the Fourth Development Plan, Journal of Agricultural Economic and Development, 15 (59): 37-52 (In Farsi).

Ansari, V., Salami, H. and Saleh, I. (2011). Sources of output growth in Iranian agriculture: An inputoutput analysis. Iranian journal of agricultural economic and development research, 42-2 (1): 1-17 (In Farsi).

Armstrong, A. G. (1963) A Program for Growth. Volum 12, Depertment of Applied Economics, Cambridge University.

Bazzazan, F. (2011) Measurement of Total Factor Productivity Using anInput-Output Approach, The Journal of Economic Policy, 3 (5):143-168 (In Farsi).

Diewert, W. E. (1992) The Measurement of Productivity. Bulletin of Economic Research, 44:1-166.

Dowling, Edward T. (1938) Introduction to mathematical economics, Third edition, New York: McGraw-Hill, c2012.

Feizabadi, F. (2012) Decomposition of total factor productivity growth in Iran: An integrated model of input- output and leaner programing, M.S. thesis, University of Alame Tabatabayi, Iran (In Farsi).

Gholami, S. (2009) Analysis of the Economic Impact of communication development on the growth of the productivity in the sectors and the total economy of Iran, M.S. thesis, University of Alame Tabatabayi, Iran (In Farsi).

Jahangard, A., Taei, H and Naderi, M. (2012) Analysis of total factor productivity in Iran: an intersectoral linkage approach, Iranian Journal of Trade Studies, 16 (63): 51-85 (In Farsi).

Jahangard, E. (2001) productivity analysis, due to the change in intermediate and primary input technology of the Iranian economy activities, The Journal of Planning and Budgeting, 6 (4): 39-59 (In Farsi).

Jogenson, D. W., Gollop, F. M. and Fraumani, B. M. (1987) Productivity and US Economic Growth. Cambridge, MA, Harvard University Press.

Kohansal M. and Hayatgheibi F. (2015) A Comparison of Regional Differences in the Productivities of Intermediate Factors. Quarterly Journal of Economic Research (QJER), 15 (1): 159-184 (In Farsi).

Mehrara, M. and Ahmadzadeh, E. (2009) The Impacts of Total Factor Productivity (TFP) on the Growth of the Iran's Main Economy Sectors, Journal of Economic research, 44(2): 209-232 (In Farsi).

Miller, R. E. and Bliar, P. D. (2009) "Input-Output Analysis, Foundation and Extensions", Second Edition. Cambridge University Press. New York, US.

Nargesi, Sh. and Asgari, H. (2013) Measurement and Analysis of the Productivity of Factors of Production into Separate Economic Sectors Bushehr Province, Journal of management System, 2 (1): 105-122 (In Farsi).

Naruei, M. and Mehrabi Boshrabadi, H. (2015) The Study of Government’s Supportive Policies’ Impact on Productivity in Agricultural Sector in Iran (Panel Data Approach), Majlis & Rahbord, 22 (83): 101-122 (In Farsi).

Noorasiah, S. and Zakariah, A. R. (2013) Decomposition of Productivity Growth: The Case of Malaysian Manufacturing Sector, 1983-2005. Jurnal Ekonomi Malaysia, 47 (1):  65-74.

Noorasiah, S. and.  Zakariah, A. R. (2009) Decomposition of Productivity Growth: The Case of Malaysian Manufacturing Sector, 1983-2000. Paper presented at 27th International Input-Output Conference, university of Sao Paulo, 13-17 July 2009, Brazil.

Plan and Budget Organization (2004) Law of the Fourth Plan of Economic, Social and Cultural Development of the Islamic Republic of Iran (In Farsi).

Pyo, H. K., Rhee, K. H. and Ha, B. (2006) Productivity Analysis by Industry in Korea and International Comparison through EU KLEMS Database: Data Structure. Paper presented at EU-KLEMS Workshop, 7-9 May 2006, Valencia.

Salami, H. (1997). Concepts and measurement of productivity in agriculture, Journal of Agricultural Economic and Development, 5 (18): 7-32 (In Farsi).

Salami, H. and Shahnooshi, N. (2001) Comparison of productivity in industrial and agricultural sectors and its effective factors, Proceedings of the Third Conference on Iranian Agricultural Economics, 17-19  February 2001,  Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, iran, PP 201-213 (In Farsi).

Tahami Pour, M. and Shahmoradi, M. (2007) Measuring total factor productivity growth of agriculture and its contribution to value added growth. Journal of agricultural economics, 1 (2). 317-332 (In Farsi).

Tahami Pour, M., Saleh, I. and Nemati, M. (2014) Measuring and decomposing total productivity growth of sugar beet production factors in Iran, Journal of Sugar Beet, 29 (1): 113-127 (In Farsi).

United Nations (1973) Input-Output tables and Analysis. Studies in Methods, Series F, No. 14, Rev. 1. Department of Economics and Social Affairs, Statical Office, New York.

Wolff, E. N. (1985) Industrial composition, inter-industry effects and the U.S productivity slowdown. Review of Economics and Statistics, 67 (2): 268-277.

Wolff, E. N. (1994) Productivity measurement within an input-output framework. Regional Science and Urban Economics, 24 (1): 75-92.