Agricultural Economics

Agricultural Economics

تاثیر متغیرهای زیرساختی، نهادی و ساختاری بر تاب‌آوری اقتصادی بخش کشاورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز
10.22034/iaes.2025.2066110.2136
چکیده
تاب‌آوری اقتصادی موضوعی است که امروزه با توجه به ورود شوک‌های مختلف به اقتصاد کشورها، بسیار مورد توجه سیاست‌گذاران و اقتصاددانان قرار گرفته است. آنها در سطح ملی، منطقه‌ای و بخشی به مطالعه و اندازه‌گیری تاب‌آوری و چگونگی اثرگذاری متغیرهای مختلف بر آن پرداخته‌اند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاثیر عوامل زیرساختی (حمل‌ونقل و آب)، نهادی (فضای کسب‌وکار و مخارج دولت) و ساختاری (سرمایه انسانی و تمرکز صنعتی) بر تاب‌آوری اقتصادی بخش کشاورزی در ۲۸ استان ایران طی دو دوره (2012-2001) و (2021-2013) می‌باشد. بدین منظور از الگوی رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) که ناهمسانی فضایی را در تاب‌آوری بخش کشاورزی استان‌‌ها در نظر می گیرد، استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که عوامل زیرساختی (شامل حمل ونقل و منابع آب) در هر دو دوره مطالعه در ۲۸ استان تأثیر مثبت و معنی‌داری بر تاب‌آوری بخش کشاورزی داشته‌اند. از میان عوامل نهادی، فضای کسب‌وکار به ترتیب در ۱۴ و ۱۶ استان در دوره‌های (2012-2001) و (2021-2013)مؤثر بوده، درحالی‌که مخارج دولت در دوره اول در ۱۷ استان و در دوره دوم تنها در ۱۲ استان اثر مثبت و معنی‌داری نشان داده است. عوامل ساختاری شامل سرمایه انسانی در در دوره (2012-2001) در 9 استان و در دوره (2021-2013)در 13 استان و تمرکز فعالیتهای صنعتی تنها در 11 استان در دوره (2021-2013)تاثیر مثبت و معنی‌داری بر تاب‌آوری اقتصادی بخش کشاورزی استان‌ها داشته‌اند.
بر اساس این نتایج پیشنهاد می‌شود که سرمایه‌گذاری و نوسازی در زیرساخت‌ها، بهبود فضای کسب‌وکار از طریق مقررات‌زدایی و هدفمندسازی مخارج دولت برای تمرکز بر پروژه‌های تولیدی و زیرساختی بخش کشاورزی، و ارتقای سرمایه انسانی از طریق آموزش‌های تخصصی صورت گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 16 مهر 1404