Agricultural Economics

Agricultural Economics

تبیین و اندازه‌گیری شاخص‌های پایداری اجتماعی در زنجیره تولید برنج شهرستان رشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران؛
2 استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی‬، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
10.22034/iaes.2025.2068734.2143
چکیده
تحقیق حاضر در سال 1403 در شهرستان رشت، استان گیلان به منظور بررسی اثرات اجتماعی تولید برنج با استفاده از ارزیابی چرخه حیات اجتماعی انجام شد. برای این منظور تعداد 458 نمونه از پنج گروه ذینفع مدیران کارخانه‌های شالیکوبی (78 نفر)، کارگران کارخانه‌های شالیکوبی (92 نفر)، شالیکاران (96 نفر)، کارگران مزارع شالی(96 نفر) و جامعه محلی (96 نفر)، بصورت تصادفی انتخاب شدند. در مطالعه حاضر به منظور بررسی اثرات اجتماعی تولید برنج چهار شاخص اجتماعی: "حقوق انسانی"، "شرایط کاری"، "میراث فرهنگی و توسعه جامعه" و "پیامدهای اقتصادی ـ اجتماعی" مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد شرایط اجتماعی حاکم بر چرخه تولید برنج در شهرستان رشت، مطلوب می‌باشد. و این نتیجه با نتیجه مطالعه (Yasouri, et al., 2021) هم راستا می باشد که در آن شهرستان رشت از نظر شاخص های توسعه یافتگی نیز در سطح مطوبی می‌باشد. هرچند که برخی از شاخص‌های اجتماعی مانند "شرایط کاری" از دیدگاه گروه ذینفع کارگران مزارع شالی وضعیت ضعیفی داشته و در شاخص "میراث فرهنگی و توسعه جامعه" در زیر شاخص جلوگیری از مهاجرت افراد بومی از دیدگاه جامعه محلی وضعیت ضعیفی داشته و نیازمند بهبود می‌باشند.
نتایج نشان داد برخی از زیر شاخص‌های "شرایط کاری" دارای امتیاز خوبی نبوده‌اند. در دو زیر شاخص آزادی اجتماع و مذاکرات دسته جمعی کارکنان با کارفرما و مزایای اجتماعی، کارگران مزارع شالی از نظر این دو زیر شاخص وضعیت مطلوبی نداشته‌اند، ضمن اینکه تعداد زیادی از کارگران از حقوق اولیه خود بی‌اطلاع بودند. که این امر باعث به وجود آمدن اختلافات کارگری و کارفرمایی و بی میلی کارگران نسبت به انجام درست کارها و در نتیجه نارضایتی هر دو گروه بود. اگر نابرابری‌های دستمزدی و شکاف جنسیتی در این بخش کاهش یابد، وضعیت معیشتی و رفاه خانوارها با پیشرفت قابل ملاحظه‌ای روبه رو خواهد شد. با در اولویت قرار دادن رفاه کارگران، این بخش می‌تواند نیروی کار پایدارتر و مسئولیت‌پذیرتر داشته باشد. هرچه رضایتمندی کارگران در تمامی جنبه ها افزایش یابد، جنبه‌های پایداری اجتماعی نیز در شرایط مطلوب‌تری قرار خواهد گرفت.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 بهمن 1404