انتقال قیمت جهانی و نرخ ارز به قیمت داخلی نهاده‌های عمده وارداتی دام و طیور در کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تبریز

2 دانش اموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه تبریز

چکیده

مطالعه حاضر انتقال قیمت جهانی و نرخ ارز به قیمت داخلی نهاده‌های عمده وارداتی دام و طیور کشور، یعنی ذرت، کنجاله سویا و جو را مورد بررسی قرار داده است. بدین منظور از روش تصحیح-خطای تک معادله‌‌ای (SEECM) در طی دوره زمانی 2000-2017 بهره گرفته شده است. نتایج آزمون های ریشه واحد حاکی از آن است که تمامی متغیرهای مورد بررسی هستند. نتایج برآورد مدل SEECM موید آن است که ضریب تصحیح خطا برای هر سه نهاده معنی دار و دارای علامت منفی است و بیشترین مقدار آن مربوط به قیمت جو (0.25-) و کمترین آن مربوط به ذرت (0.16-) می‌باشد. روابط تعادلی بلندمدت برآورد شده در مدل SEECM نشان می‌دهد که برای هر سه نهاده مذکور، قیمت جهانی این کالاها و نرخ ارز اثر مثبت و معنی داری بر قیمت‌های داخلی آنها دارد. کشش های انتقال قیمت جهانی ذرت برابر با 0.45، کنجاله سویا 0.44 و جو برابر با 0.28 به دست آمد و کشش‌های انتقال نرخ ارز بر قیمت داخلی ذرت، کنجاله سویا و جو به ترتیب 0.57، 0.54 و 0.13 محاسبه گردید. ملاحظه گردید نهاده‌های ذرت و کنجاله سویا از قیمت‌های جهانی آنها و نرخ ارز در کشور بیشترین تاثیر را می‌پذیرند. با توجه به تاثیرپذیری قیمت‌های داخلی نهاده‌های مورد مطالعه از قیمت‌های جهانی آنها و نرخ ارز، توصیه می‌شود دولت در اجرای سیاست تنظیم بازار از سوی وزارت صمت، متناسب با قیمت هدف داخلی این نهاده‌ها از سیاستهای تجاری مناسب مانند نرخ تعرفه متناسب یا سهمیه وارداتی متناسب با نیاز داخل استفاده نموده تا نوسانات قیمت جهانی کمتر به داخل کشور منتقل گردد. از طرف دیگر تخصیص ارز به واردات این نهاده‌ها از سوی بانک مرکزی به موقع صورت گیرید تا شوک کمبودهای موقتی عرضه وارداتی آنها منجر به نوسانات قیمت در بازار نگردد. همچنین نظارت بر فرآیند خرید و توزیع متناسب این نهاده‌ها در اولویت کاری شرکت پشتیبانی امور دام کشور قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


   Baquedano, F., Liefert, W. (2014) Market integration and price transmission in consumer markets and developing countries, Food Policy, 44:103-114.
   Baquedano, F.G., Liefert, W.M., Shapouri, S. (2011) World market integration for export and food crops in developing countries: a case study for Mali and Nicaragua, Agriculture Economics, 5: 619–630.
   Bekkers, E. Brockmeier, M. Francois, J. and Yang, F. (2013) Pass-through, food prices and food security, Available at: https://www.gtap.agecon.purdue.edu/resources/download/6391.pdf.
   Chen, B. Saghaian, S. (2016) Market integration and price transmission in the world rice export markets, Journal of Agricultural and Resource Economics, 3: 444–457.
   Conforti, P. (2004) Price transmission in selected agricultural market. F.A.O. Commodity and Trade Policy Research, Working Paper, No.7.
   Fackler, P.L., Goodwin, B.K. (2001) Spatial price analysis. In: Rauser, G., Gardner, B. (Eds), handbook of agricultural economics. Elsevier Publishing, Amsterdam, NL, 971-1024.
   Ghahremanzadeh, M. and Mahmoodi, H. (2013) Testing the market integration and central market hypothesis in the selected egg markets, Animal science Researches. 32(190), 179-190 (In Farsi).
   Hosseini, S.S., Salami, H. and Nikookar, A. 2007. Price transmission in Iran’s chicken market. Journal of Agricultiral Economics, 2(1): 1-20 (In Farsi).
  Javdan, E., Haghighat, J., Pishbahar, E. and Mohammad Rezaei, R. (2017) Investigation the pass-through of global food prices to domestic prices in Iran. Applied Theories of Economic, 3(4): 177-196 (In Farsi).
   Jimboren, R. (2013) The exchange rate pass-through in the new EU member states. Economic Systems, 2: 302-329.
   Militaru, M. (2014) Transmission of agricultural commodity prices into Romanian food prices. National Bank of Romania, Romania.
   Ministry of Agriculture (2015) Prices of inputs and products of livestock and poultry yearbook. Department of Planning & Economic Office of Management and Budget, Tehran, Iran.
   Ministry of Agriculture (2015). Agricultural statistics. Deputy of planning and economics, Tehran, Iran.
   Minot, N. (2011) Transmission of world food price changes to market in sub-Saharan Africa. International Food Policy Research Institute.
  Moghadasi R., Khaligh P. and Ghalambaz F. (2011) The law of one price in Iran’s agricultural market (case study: Barley, Rice and Cotton), Journal of Agricultural Extension and Education Research. 4(13), 41-51. (In Farsi).
   Olsson, O., Hillring, B and Vinterback, J. (2010) European wood pellet market integration-A study of the residential sector. Biomass and Bioenergy: 1-8. In press.
Pakroh, P., Pishbahar,E. and Ghahremanzadeh, M. (2017) An analysis correlation between oil prices, exchange rate and imported inputs of poultry industry in Iran: using vine-copula approach. Agricultural Development and Economics, 31(3): 207-15. (In Farsi)
   Robles M. (2011) Price transmission from international agricultural commodity market to domestic food price: Case study in Asia and Latin America. International Food Policy Research Institute.
   Serra, T., Ziberman, D., Gil, J.M., Goodwin, B.K. (2011) Nonlinearities in the U.S. corn-ethanol-oil-gasoline price system. Agricultural Economics, 42: 35-45.
   Shabanzadeh, M., Mahmoodi, A. and Esfanjari Kenari, R. (2015). Examining the effect of world price transfer to domestic markets for sensitive and certain agricultural products in Iran. Journal of Agricultural Economics and Development, 29(1): 55-67. (In Farsi)
   Sivarajasingham, S., Shri-Dewi, A., Sallahuddin, H. (2015) Transmission of global food prices to domestic prices: Evidence from sri lanka.  Asian Social Science, 11: 12.
   The international Food Policy Research Institute. (2017) Food security: Price transmission analysis. Washington, DC, USA.
The Islamic Republic of Iran Customs Administraion (2018) Statistic Year book. Tehran, Iran.
   Thompson, S. R., Su, D., Bohl, M. T. (2002) Spatial market efficiency and policy regime change: Seemingly unrelated error correction model estimation. American Journal of Agricultural Economics, 4: 1042-1053.
   Warmedinger, T. (2004) Import price and pricing- to- market effects in euro area ECB working paper 299.
  Yousefi Moteghaed H., and Moghaddasi R. (2013). Evaluation of the transfer of international prices to the domestic market of agricultural products (wheat, barley and rice): Application of maximum entropy method. Agricultural Economics Researches, 1: 81-99. (In Farsi).