فصلنامه اقتصاد كشاورزي
نشریه
نویسندگان
معرفی نشریه

 

نشريه اقتصاد کشاورزی
 
 انجمن اقتصاد کشاورزی ايران
 

مقالات این شماره
 دوره7،شماره2 (1392)
 
1

ارزیابی روش­های سنتی و الگوی ژنتیکی در پیش­بینی نوسان‌های قیمت محصولات گزینش‌شده کشاورزی

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


در این ارزیابی،پیش­بینی نوسان‌های قیمت خرده فروشی محصولات کشاورزی شامل گندم، جو، ذرت و برنج، با روش‌های معمول پیش‌بینی و الگوی ژنتیکی صورت گرفت. داده‌های مورد نیاز همه­ی محصولات از فروردین 1384 تا اسفند 1390 گردآوری شد. از داده‌های آبان‌ماه 1390 تا اسفند‌ماه 1390 برای بررسی دقت پیش‌بینی استفاده شد و همچنین پیش‌بینی برای فروردین‌ماه 1391 تا مهرماه 1391 صورت گرفت. به منظور مقایسه خطای پیش‌بینی روش‌های مختلف نیز، از معیار ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) بهره­گیری شد. نتایج بررسی نشان داد که در میان همه­ روش‌های پیش‌بینی، روش الگوی ژنتیکی دارای خطای کمتری برای پیش‌بینی نوسان‌های قیمت همه­ محصولات گزینش‌شده کشاورزی است و پس از آن نیز روش خود توضیح جمعی میانگین متحرک فصلی (SARIMA) مناسب می­باشد. میزان معیار ریشه میانگین مربعات خطا با استفاده از روش الگوی ژنتیکی برای نوسان‌های قیمت گندم، جو، ذرت و برنج به ترتیب 35/80، 78/82، 23/376 و 92/923 می­باشد که پیش­بینی نوسان‌های قیمت گندم دارای کمترین میزان خطا (35/80) است. همچنین پیش­بینی ماه­های آینده نشان داد که نوسان‌های قیمت محصولات گزینش‌شده بسیار زیاد می­باشند.


کلمات کلیدی :


، الگوی ژنتیکی  SARIMAپیش‌بینی، قیمت، محصولات زراعی،



2

طرح­ ریزی الگوی تجاری خرمای ایران؛ کاربرد مزیت های تجاری و تئوری ساختار بازار

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


مقاله‌ی حاضر با استفاده از شاخص­هاي مزیت نسبی صادراتی، مزیت وارداتی، نسبت­هاي تمرکز و هرفیندال-هیرشمن، به بررسی الگوی تجاری و ساختار بازار محصول خرما در ایران و جهان در دوره زمانی 2011-1992 می‌پردازد. نتایج نشان می­دهد، ساختار بازار جهانی و ساختار بازار صادراتی ایران در این دوره رقابتی­تر شده و با وجود کاهش مزیت، همچنان خرمای ایران در بازار جهانی دارای توان رقابت­پذیری است. نتایج همبستگی نیز نشان­دهندۀ رابطۀ منفی مزیت صادراتی صادرکنندگان برتر، پاکستان، فرانسه و آلمان با ایران است که به معنی رقابت این کشورها در بازارهای هدف مشترک است. شایان ذکر است، بررسی همبستگی مزیت صادراتی ایران و رقیبان آن با مزیت وارداتی واردکنندگان برتر بیانگر بی­رقیب بودن ایران در بازار کشورهای امارات، روسیه، امریکا، استرالیا و هنگ­کنگ است. زیرا هیچ یک از رقیبان صادراتی ایران با کشورهای نام برده رابطه­ای همسو ندارند. همچنین مزیت صادراتی ایران با مزیت وارداتی کشورهای امارات، روسیه، استرالیا و نیوزیلند رابطه مثبت و معنی­داری دارد. این رابطه بین ایران با پاکستان، انگلستان، آلمان، مالزی و سوئد منفی است که احتمال از دست دادن این بازارها برای ایران را نشان می­دهد. لذا، پیشنهاد می­شود ایران با استفاده از بهبود نظام بازاریابی با بسته­بندی­های مناسب محصول خرما و اجرای سیاست­های حمایتی تولیدی (پوشش بیمه­ای، اعطای تسهیلات بانکی و حمایت از صنایع فراوری) و تجاری (مشوق­های صادراتی به­ویژه در مورد محصولات بسته­بندی شده) مناسب سهم صادراتی خود را در بازار جهانی پایدار کرده و با یافتن بازارهای جدید در پی توسعه سهم ایران در بازارهای جهانی باشد.


کلمات کلیدی :


ساختار بازار جهانی، ساختار بازار صادراتی ایران، مزیت نسبی صادراتی، مزیت وارداتی، خرما



3

ارزیابی فقر چند بعدی در عشایرکوچنده ایران

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


هدف این بررسی، سنجش و مقایسه فقر چند بعدی در ایل­های عشایر کشور، با استفاده از روش الکایر و فوستر می­باشد. در این بررسی، با استفاده از دو حد آستانه محرومیت درون و بین ابعاد، توزیع و شدت فقر محاسبه می­شود. شاخص­ فقر بنا بر شاخص فقر چند بعدی برنامه عمران ملل متحد شامل سه بعد آموزش (چهار معیار)، سلامت و بهداشت (پنج معیار) و استاندارد زندگی (هشت معیار) می­باشد. داده­های مورد نیاز این بررسی را نتایج سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده سال 1387 مرکز آمار ایران تشکیل می­دهد. نتایج نشان داد که 42 درصد ایل­ها در دست­کم 30 درصد معیارها محروم و به طور میانگین شدت فقر آنها 46 درصد می­باشد. همچنین، محرومیت ایل­ها در معیارها و ابعاد متفاوت بوده است. از سویی، ارتقاء وضعیت آموزش و بهداشت عشایر به ویژه دختران و زنان، بیشترین تاثیر را در کاهش فقر دارد که در هدف­های توسعه هزاره نیز بر آن تاکید شده است.


کلمات کلیدی :


فقر چند بعدی، روش آلکایر و فوستر، عشایر، رهیافت قابلیت



4

تحلیل پیامدهای اقتصادی- زیست محیطی  بالابردن دیوار سد اکباتان  همدان

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


پیامدهای زیانبار زیست محیطی سدها در بیشتر نقاط کشور امروزه تبدیل به یکی از مسائل بحث برانگیز در محافل مختلف شده است. هدف این بررسی و نوشتارمقاله ارزش­گذاری پیامدهای زیست محیطی بالابردن دیوار سد اکباتان همدان که در سال 1386 به بهره برداری رسید می­باشد. پیامدهای زیست محیطی این سد بر حسب شرایط ویژه جغرافیایی آن ناحیه بیشتر در پایین دست آشکار شده است. داده های تحقیق با استفاده از پیمایش میدانی و از راه تکمیل پرسشنامه از 212 خانوار شهری همدان در سال1392 جمع­آوری شد. به منظور بررسی پیامدهای زیست محیطی بالابردن دیوار سد از روش آزمون انتخاب بر پایه ترجیح­های اظهار شده و برای برآورد از الگوهای لاجیت شرطی و آشیانه­ای استفاده شد. بر پایه نتایج میانگین تمایل نهایی پرداخت برای ویژگی­های زیست محیطی گردش و تفرج ، چشم انداز، تنوع گونه ای و حفاظت منابع طبیعی به ترتیب 10626، 11440، 13738 و 16776 ریال در ماه محاسبه شد. کل تمایل به پرداخت خانوارهای شهری برای احیاء و حفاظت پایین دست سد به حدی که شرایط زمان پیش از بالابردن دیوار سد محقق شود برابر 3/118 میلیارد ریال در سال به دست آمد.


کلمات کلیدی :


آزمون انتخاب، سد، لاجیت شرطی، آشیانه­­ ای، تمایل به پرداخت



5

ارزیابی اقتصادی تبدیل روش آبیاری غرقابی به آبیاری قطره ای در باغات سیب: مطالعه موردی شهرستان ارومیه

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


استفاده بهینه از آب برای توسعه کشاورزی دارای اهمیت زیادی است. هدف این تحقیق ارزیابی اقتصادی خصوصی (تعیین سودآوری برای باغداران منفرد)تبديل روش آبياري غرقابي به آبیاری قطره اي در باغ های سيب در شهرستان اروميه می باشد. گرد آوری داده های لازم از با انجام مصاحبه و تکمیل پرسشنامه صورت گرفت. با استفاده از روشهای ارزیابی اقتصادی سرمایه گذاری و استفاده از نرم افزار Excelتعداد 5 باغ با توجه به سنینمتفاوت 15، 17، 20، 22 و 23 ساله در حالت تبدیل روش آبیاری و بدون تبدیل روش آبیاری مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد که ارزش حال خالص و  نسبت سود به هزینه در هر 5 باغ درحالت آبیاری قطره ای بیشتر از آبیاری غرقابی بود. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد در هر 5 باغ کاهش 10 درصد درآمد در وجه مقایسه با افزایش 10 درصد هزینه ها، شاخصهای NPV،   BCR و IRRرا کاهش بیشتری داده اما NPVمنفی نشد؛ و  با افزایش نرخ بهره تا 30 درصد نیز ارزش حال خالص در هر 5 طرح  مثبت ماند، اما در وجه مقایسه با دو حالت پیشین کاهش بیشتری داشت. به طور کلی می توان گفت نتایج این بررسی نشان می دهد که استفاده از روش آبیاری قطره ای در صورتی سودآورتر خواهد بود که در سن کمتری مورد استفاده قرار گیرد؛ و اگر از آغاز احداث باغ روش آبیاری به صورت قطره ای باشد سودآورترین خواهد بود.


کلمات کلیدی :


آبیاری غرقابی، آبیاری قطره ای، تحلیل اقتصادی، باغ های سیب، ارومیه



6

ارزیابی تخصیص بهینه آب به بخش كشاورزی حوضه زرینه‌رود به كمك روش نش نامتقارن

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


تخصیص نادرست منابع محدود آب، از علت های عمده ایجاد تنش و درگیری بین ذینفعان یك حوضه آبریز می‌باشد. در این زمینه استفاده از مدلهای حل اختلاف  یک راهکار مناسب در تخصیص آب به ویژه برای مصرف كننده عمده یعنی بخش كشاورزی می باشد. لذا در این تحقیق، مسئله حل اختلاف در قالب یک مدل مبتنی بر نظریه بازی ارائه شده و تابع نش نامتقارن به عنوان تابع هدف در نظر گرفته شده است. تابع مطلوبیت بخشهای مختلف به صورت غیر خطی مدل شده است. مدل یاد شده در محل سد شهید كاظمی واقع در حوضه رودخانه زرینه رود مورد استفاده قرار گرفته است. این مدل به كمك الگوی ژنتیك حل شده است و میزان بهینه سهم ذینفعان منابع آب این رودخانه در سه پیش فرض مختلف (بر مبنای اهمیت بخشهای مصرف کننده) در دوازده ماه سال استخراج و ترسیم شده است. با توجه به نتایج به دست آمده، میزان بهینه در بهره‌برداری از منابع آب حوضه وابسته به اهمیت وزن بخش های مصرف کننده می باشد. در صورت اهمیت برابر سهم بخش های کشاورزی، آشامیدن، صنعت و محیط زیست در افق سال 1400 به ترتیب برابر 780، 323، 78 و 501 میلیون متر مکعب می‌باشد  ودر شرایط اهمیت نسبی برابر سهم استان های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان و دریاچه ارومیه از منابع آب قابل دسترس حوضه به ترتیب 38، 17، 16 و 39 درصد خواهد بود.


کلمات کلیدی :


تخصیص آب، نظریه بازی ها، تعادل نش نامتقارن، زرینه رود، بخش كشاورزی



کلیه حقوق این وب سایت برای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران محفوظ است.