داده‌کاوی رفتار خریداران مواد غذایی (مورد مطالعه: شهر مشهد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد کشاورزی

2 عضو هیأت علمی گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

3 سازمان صنعت، معدن و تجارت زنجان

10.22034/iaes.2020.135967.1787

چکیده

شناخت عامل‌های اقتصادی- اجتماعی مؤثر بر رفتار خرید مواد غذایی شهروندان از جهات مختلف از جمله برنامه‌ریزی برای ارتقای رفاه خریداران، هدایت رفتار خرید آتی، هدایت راهبردها و برنامه‌های تولید و بازاریابی و به تبع آن کاهش هزینه‌های مازاد و غیرضروری در این مرحله‌های، جلوگیری از هدررفت منبع‌های ارزشمند محیط‌زیستی و منابع طبیعی، کاهش حجم پسماند‌های مواد غذایی و کاهش هزینه‌های بلندمدت درمان، دارای اهمیت بسزایی است. در این راستا این پژوهش تلاش کرد با بهره‌گیری از دانش داده‌کاوی و الگوریتم C4.5 درخت تصمیم و استفاده از داده‌ها و اطلاعات 220 خریدار شهر مشهد، الگوریتم‌های تصمیم‌سازی خریداران در زمینه انتخاب سلامت، قیمت و طعم مواد غذایی به عنوان اولویت نخست ایشان در هنگام خرید این محصولات را بررسی و ارزیابی کند. نتایج این پژوهش نشان داد که متغیر سن خریداران مهم‌ترین متغیری است که می‌تواند بر رفتار خریداران در انتخاب مواد غذایی مؤثر باشد. متغیرهای دیگری نیز در سطح‌های بعدی بر انتخاب سلامت، قیمت یا طعم ماده غذایی به عنوان اولویت نخست خریداران مواد غذایی مؤثرند که از آن جمله می‌توان به متغیرهای درآمد خانوار، جنسیت و تحصیلات خریدار و شمار اعضای خانوار اشاره کرد که در طراحی راهبردها و برنامه‌های بازاریابی محصول‌ها و فرآورده‌های غذایی و همچنین تدوین راهبردهای سلامت توسط متولیان امر، بایستی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50: 179–211.
Ajzen, I., and Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting social behavior. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Azmawani, A. R., Asrarhaghighi, E., Suhaimi, A. R. (2015). Consumers and halal cosmetic products: Knowledge, religiosity, attitude and intention. Journal of Islamic Marketing, 6(1): 148-163.
Baker, G. A. (2003). Food safety and fear: factors affecting consumer response to food safety risk. International Food and Agribusiness Management Review, 6(1): 1–11.
Bang, H. K., Ellinger, A. E., Hadjimarcou, J., and Traichal, P. A. (2000). Consumer concern, knowledge, belief, and attitude toward renewable energy: An application of the reasoned action theory. Psychology and Marketing, 17(6): 449-468.
Briliana, V., and  Mursito, N. (2017). Exploring antecedents and consequences of Indonesian Muslim youths' attitude towards halal cosmetic products: A case study in Jakarta. Asia Pacific Management Review, 22: 176-184.
Congalton, R. G. (1991). A review of assessing the accuracy of classifications of remotely sensed data. Remote Sensing of the Environment, 37: 35-46.
Corporation, T. C. (1999). Introduction to Data Mining and Knowledge Discovery.
Dosman, D. M., Adamowicz, W. L., Hrudey, S. E. (2001). Socio-economic determinants of health- and food safety-related risk perceptions. Risk Analysis, 21(2): 307–317.
Fitzgerald, R. W. Lees, B. G. (1994). Assessing the classification accuracy of multisource remote sensing data.  Remote Sensing of the Environment, 47, 362- 368.
Flynn, J., Slovic, P., Mertz, C. K. (1994). Gender, race and perception of environmental health risks. Risk Analysis, 14(6), 1101–1108.
Galdas,PM., Cheater, F., and Marshall, P. (2005). Men and health help-seeking behavior: literature review. Journal of Advanced Nursing, 49(6), 616-623.
Geetha, S., Ishwarya, N.,  Kamaraj, N. (2010). Evolving decision tree rule based system for audio stego anomalies detection based on Hausdorff distance statistics. Information Sciences 180, 2540–2559.
Hamdan, H., Issa, Z. M., Abu, N., Jusoff, K. (2013). Purchasing decisions among Muslim Consumers of processed halal food products. Journal of Food Products Marketing, 19(1), 54-61.
Hardin-Fanning, F., Gokun, Y. (2014). Gender and age are associated with healthy food purchases via grocery voucher redemption. Rural Remote Health. 14(3): 2830.
http://www.fao.org/faostat/en
Kantardzic, M., (2003). Data Mining: Concepts, Models, Methods, and Algorithms. John Wiley.
Köster, E. P., Mojet, J. (2007). Theories of food choice development. In L. Frewer & H. van Trijp (Eds.), Understanding consumers of food products. 93–124. Abington, Cambridge, England: Woodhead Publishing Limited.
Krewski, D., Slovic, P., Bartlettt, S., Flynn, J., Mertz, C. (1994). Health risk perceptions in Canada (ERC 94-3, Environmental Risk Management Working Paper). Edmonton, Alberta, Canada: University of Alberta.
Kusiak, A., Smith, M. (2007). Data mining in design of products and production systems, Annual Reviews in Control, 31, 147- 156.
Luomala, H., Jokitalo, M., Karhu, H., Hietaranta-Luoma, H. L., Hopia, A., Hietamäki, S. (2015). Perceived health and taste ambivalence in food consumption. Journal of Consumer Marketing. 32 (4). 290 -301.
Mai, R. and Hoffmann, S. (2015). How to combat the unhealthy tasty intuition: the influencing role of health consciousness, Journal of Public Policy & Marketing, 34 (1): 63-83.
Marbán, O., Menasalvas, E., Fernández-Baizán, C. (2008). A cost model to estimate the effort of data mining projects (DMCoMo). Information Systems. 33. 133-150.
Menga, X., Zhanga, P., Xub, Y., Xiea, H. (2020). Construction of decision tree based on C4.5 algorithm for online voltage stability assessment. Electrical Power and Energy Systems, 118.
Murcott, A. (1989). Sociological and social anthropological approaches to food and eating. World Review of Nutrition and Dietetics, 55, 1–40.
Rezaei, Sh., Mahmoudi, Z., Sheidaei, A., Aryan, Z., Mahmoudi, N., Gohari, K., Yoosefi, M., Hajipour, M., Dilmaghani-Marand, A., Soleimanzadehkhayat, M., Gholami, A., Mirab Samiee, S., Moradi, Gh., Larijani, B., Farzadfar, F. (2018). Salt intake among Iranian population: the first national report on salt intake in Iran. Journal of Hypertension. 36. 1. 10.1097
Shepherd, R. (1999). Social determinants of food choice. Proceedings of the Nutrition Society, 58, 807–812.
Steenhuis, I. H. M., Waterlander, W.E., de Mul, A. (2011). Consumer food choices: the role of price and pricing strategies. Public Health Nutrition: 14(12), 2220–2226.
Steiner, J. E. (1979). Human facial expressions in response to taste and smell stimulation. In W. R. Hayne & P. L. Lewis (Eds.). Advances in child development and behavior (13, 257–295). New York: Academic Press.
Sugumaran, V., Sabareesh, G. R., Ramachandran, K. I. (2008). Fault diagnostics of roller bearing using kernel based neighborhood score multi-class support vector machine. Expert Systems with Applications 34, 3090–3098.
Werle, C. O. C., Trendel, O. & Ardito, G. (2013). Unhealthy food is not tastier for everybody: the ‘healthy tasty’ French intuition, Food Quality and Preference, 28 (1): 116-121.
 
 
Rezaei, Sh., Mahmoudi, Z., Sheidaei, A., Aryan, Z., Mahmoudi, N., Gohari, K., Yoosefi, M., Hajipour, M., Dilmaghani-Marand, A., Soleimanzadehkhayat, M., Gholami, A., Mirab Samiee, S., Moradi, Gh., Larijani, B., Farzadfar, F. (2018). Salt intake among Iranian population: the first national report on salt intake in Iran. Journal of Hypertension. 36. 1. 10.1097