بررسی عوامل مؤثر بر فقر روستایی در استان‌های ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی- دانشگاه پیام نور

10.22034/iaes.2021.527495.1835

چکیده

کاهش فقر از جمله مهمترین هدف‌های برنامه‌های توسعه است. این پژوهش با هدف بررسی عامل‌های مؤثر بر فقر روستایی با استفاده از داده‌های تابلویی همه استان‌های ایران در دوره 97-1390 انجام شد. شاخص شکاف فقر که شاخصی برای بیان شدت یا عمق فقر است، به عنوان متغیر وابسته انتخاب شد. الگوی تجربی با لحاظ وقفه متغیر وابسته و با استفاده از روش حداقل مربعات وزن‌داده شده برای مقاطع، برآورد شد. نتایج محاسبه شاخص‌های فقر و همچنین ضریب‌های الگوی برآورد شده، نشان داد که فقر پدیده‌ای بلندمدت و با پراکنش نامتوازن در کشور است که در طی زمان گسترش یافته و جمعیت بیشتری را شامل شده است. همچنین شدت و گستردگی فقر، در استان‌های مختلف کشور، تفاوت چشمگیری دارد و در میان همه متغیرهای اثرگذار بر فقر، تفاوت‌های منطقه‌ای، تأثیر معنادارتری بر این پدیده دارند. اثر منفی و معنادار دو متغیر سهم هر استان در تولید ناخالص داخلی و سطح زمین‌های زیر کشت، نقش مهم وجود زیرساخت‌های تولیدی و فرصت‌های اقتصادی را در کاهش فقر در هر منطقه تأیید می‌کند. نتایج همچنین نشان داد که اندازه خانوار و تورم، نقش مهمی در تشدید فقر در دوره بررسی داشته است در حالی که وجود مرکزهای جامع سلامت روستایی، در کاهش فقر مؤثر بوده است. با توجه به یافته‌های این پژوهش، اتخاذ سیاست‌های ضدتورمی، همچنین پرهیز از تمرکز بیشتر سرمایه، منبع‌ها و فرصت‌های تولید در استان‌های برخوردار و توجه به برنامه‌ریزی بلندمدت در زیرساخت‌های تولیدی و رفاهی در استان‌های با فقر بیشتر، پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


  • Arabmazar, A. and Hosseininejad, S. M. (2004) The Influences in the Poverty of Rural Working Families in Iran. Journal of Iran's Economic Essays 1 (1): 67-94. In Farsi
  • Asteriou, D. and Hall, S. G. (2007) Applied Econometrics, A Modern Approach Using EViews and Microfit. Translated by: Mohammadi, H., Karbasi, A. R. and Taali Moghadam, A. Ferdowsi University of Mashhad Press.
  • Bahramian, S. and Karami, A. (2019) A Survey on Poverty in Rural Areas of Iran. Journal of Agricultural Economics Research 10 (40): 195-214. In Farsi
  • Bigsten, A., Kebede, B., Shimeles, A. and Taddesse, M. (2003) Growth and Poverty Reduction in Ethiopia: Evidence from Household Panel Surveys. World Development 31 (1): 87–106.
  • D’Ambrosio, C., Deutsch, J., & Silber, J. (2011) Multidimensional Approaches to Poverty Measurement: an Empirical Analysis of Poverty in Belgium, France, Germany, Italy and Spain, Based on the European Panel. Applied Economics 43(8): 951–961.
  • Dartanto, T. and Nurkholis, N. (2013) The Determinants of Poverty Dynamics in Indonesia: Evidence from Panel Data. Bulletin of Indonesian Economic Studies 49(1): 61-84.
  • Duncan, G.J. and Brooks-Gunn, J. (1999) Consequences of poverty. New York: Russell Sage Foundation.
  • Einian, M and Souri, D. (2018) Poverty Maps of Iran. 5th IIEA International Conference on the Economy of Iran, International Institute of Social History, Amsterdam, Holland on March 8-9, 2018
  • Fields, G., Cichello, P., Freije, S., Menendez, M. and Newhouse, D. (2003) Household Income Dynamics: A Four-Country Story. Journal of Development Studies 40 (2): 30-54.
  • Fotros, M. H. and Shahbazi, F. (2016) A Survey on Poverty and Inequity Trend in Iran's Rural Regions In 1984-2014. Journal of Agricultural Economics Research 8 (30): 133-155. In Farsi
  • Ghazanfari Aghdam, K. and Mila Elmi, Z. (2019) Analysis of the Factors that Create Poverty in Iran through the Pseudo-Panel Data Approach. Journal of Economic policy 11(21): 25-53. In Farsi
  • Kedir, A. M. and McKay, A. (2005) Chronic Poverty in Urban Ethiopia: Panel Data Evidence. International Planning Studies 10 (1): 49–67.
  • Korenman, S., Miller, J. E. and Sjaastad, J. E. (1995) Long-term poverty and Child Development in the United States: Results from the NLSY. Children and Youth Services Review 17 (1/2): 127-155.
  • Khudri, M. M., and Chowdhury, F. (2013). Evaluation of Socio-economic Status of Households and Identifying Key Determinants of Poverty in Bangladesh. European Journal of Social Sciences 37(3): 377-387.
  • Kona, M. P., Khatun, T., Islam, N., All-Mijan, A., and Al-Noman (2018) Assessing the Impact of Socio-Economic Determinants of Rural and Urban Poverty in Bangladesh. International Journal of Scientific & Engineering Research 9 (8): 178-184.
  • Mahmoudi, V. (2007) Measuring Poverty and Income Distribution in Iran. The Organization for Researching and Composing University Textbooks in the Humanities (SAMT). In Farsi
  • Mohamadzadeh, P., Fallahi, F. and Hekmati Farid, S. (2011) Poverty and its Determinants in the Iranian Urban Households. Journal of Economic Modeling Research 1(2): 41-64. In Farsi
  • Pishbahar, E., Bagherpour, Sh. and Ghahremanzadeh, M. (2019) Evaluation of Rural Poverty Indicators and Its' Affecting Factors in Iran. Journal of Agricultural Economics and Development 33 (1): 41-54. In Farsi
  • Pishbahar, E., Ali Mohammadi, Z. and Hosseinzad, J. (2016) Study the food poverty line urban households in Iran. Agricultural Economics 10 (1): 57-73. In Farsi
  • Pourkazemi, H., and Hassanvand, D. (2012) Measuring Relative Poverty in Iran Using Fuzzy Logic. Journal of Economics and Modelling 3 (10): 53-78. In Farsi
  • Power, C., Manor, O. and Matthews, S. (1999) The Duration and Timing of Exposure: Effects of Socio-Economic Environment on Adult Health. American Journal of Public Health 89: 1059-65.
  • Salem, A. A. and Yarmohamadi, J. (2018) Factors Affecting Multidimensional Poverty; a Panel Multilevel Approach. Journal Of Economic Research and Policies 26 (87):7-46. In Farsi
  • Selim, S. (2016). Socio-Economic Determinants of Poverty in Turkey: Panel Logit Approach. International Journal of Statistics & Economics™ 17(3): 71-84.
  • Soltani1, S., Baraty, J., Razaghian, F. and Foroughzadeh, S. (2019) The Determinants of Poverty in Informal Settlement Areas of Mashhad (Case Study: Shahid Ghorbani Quarter). Iranian Economic Review 23 (1): 29-45.
  • Statistical Center of Iran. Statistical Yearbooks for years 2011-2018 <www.amar.org.ir<.
  • Torkamani, J. and Jamali Moghadam, E. (2006) Effects of Government Expenditure on Poverty Reduction in Rural Areas of Iran. Iranian Journal of Economic Research 7 (25): 153-174. In Farsi
  • Vaalavuo, M. (2015) Poverty Dynamics in Europe: From What to Why. Working Paper 03/2015 Luxembourg: Publications Office of the European Union, European Commission.
  • Yusefi, A., Asadi-Khoob, H. and Afshari, M. (2013) The Measurement of Multidimensional Poverty in Iran Nomads. Journal of Agricultural Economics 7 (2): 47-67. In Farsi.
  • Yousefi, A., Mahdian, Sh. and Khalaj, S. (2016) Determinants of Multidimensional Poverty in Iran Rural Areas. Journal of Rural Research 6(4): 699-721. In Farsi