ارزیابی ارتباط ناامنی غذایی و پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی (مورد مطالعه: مناطق روستایی شهرستان گرگان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 اقتصاد کشاورزی/دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 گروه ترویج و اموزش کشاورزی/دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

10.22034/iaes.2021.529419.1842

چکیده

پس از اجلاس سران زمین در سال 2009، بر اهمیت پایداری به منظور حفظ محیط زیست، نظام­های زراعی و امنیت غذایی به عنوان بخشی از پایداری (و برعکس) تأکید شده است. در همین راستا، این بررسی به‌منظور ارزیابی ارتباط ناامنی غذایی و پایداری زراعی در شهرستان گرگان در سال زراعی 99-1398 انجام شده است. آمار و اطلاعات بر مبنای دو نوع پرسشنامه کشاورزان و متخصصان (برای وزن­دهی معیارها و زیرمعیارهای پایداری) گردآوری گردید. برای سنجش امنیت غذایی از شاخص راهبرد مقابله­ای و برای سنجش پایداری از روش تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد. برای ارزیابی ارتباط ناامنی غذایی و پایداری از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. بر مبنای معیار تجمیع شده پایداری، دهستان استرآباد شمالی با وزن 236/0 به‌عنوان پایدارترین دهستان انتخاب شد. دهستان­های قرق، روشن‌آباد، انجیراب و استرآباد جنوبی با وزن­های 199/0، 197/0، 195/0 و 173/0 در اولویت‌های بعدی قرار دارند. بر مبنای معیار زیست­محیطی، استرآباد جنوبی با نمره 216/0، بر مبنای معیار اقتصادی، استرآباد شمالی با نمره 249/0 و بر مبنای معیار اجتماعی، روشن­آباد با نمره 204/0 بالاترین سطح پایداری را داشتند. همچنین، بر مبنای شاخص راهبرد مقابله­ای­ 14 خانوار (67/4 %)  امنیت­غذایی، 211 خانوار (33/70 %) ناامنی­غذایی ضعیف، 54 خانوار (18 %) ناامنی­غذایی متوسط و 21 خانوار (7 %) ناامنی غذایی شدید را تجربه می­کنند. همچنین بین ناامنی­غذایی و پایداری کل، اقتصادی و زیست‌محیطی همبستگی شدید منفی وجود دارد. با توجه به اهمیت پایداری کشاورزی در بهبود امنیت غذایی پیشنهاد می­شود سیاست­گذاران همگام با رشد امنیت غذایی، پیامدهای تخریب محیط­زیست را بررسی و ارزیابی کنند.

کلیدواژه‌ها


Ahmadi, S. (2012). Application of coping strategy index in estimating food security, a case study of Ali Abad Katul city. Gorgan University of Agricultural and natural Sciences. (In Farsi)
Amini, A., Noori, S. and Aslani Sangdeh, P. (2015) Evaluation of rice sustainability using multi-criteria decision-making method (case study: Rezvanshahr county). Agricultural extension and education, 11(1): 101-126. (In Farsi)
Amirzadeh Moradabadi, S., Ziaee, S., Mehrabi Boshrabadi, H., Keikha, A. (2020) Effects of agricultural sustainability on food security of rural households in Iran. Agri. Sci. Tech., Vol. 22(2): 289-304). (In Farsi)
Amirzadeh Moradabadi, S., Ziayee, S., Mehrabi Boshrabadi, H. and Keikha, A. (2018) Assessment of agricultural sustainability in Iran using the combined sustainability index. Agricultural economics and development Research in Iran, 49(4): 661-674. (In Farsi)
Anderman, T. L., Remans, R., Wood, S., DeRosa, K., and DeFries, R. (2014) Synergies and tradeoffs between cash crop production and food security: A case study in rural Ghana. Food Security, 6(4), 541-554.
Arora, N.K. (2018) Agricultural sustainability and food security. Environmental Sustainability,1, 217-219.
Coleman-Jensen, Alisha, Nord, Mark, Andrews, Margaret, Carlson, Steven, (2011) Statistical Supplement to Household Food Security in the United States in 2010: AP-057. USDA, Economic Research Service.
Damghani, M. and Moinaddini, P. (2011) Food security and bioethics in sustainable agriculture. Journal of Ethics in Science and Technology, 2(6): 1-8.
Fallah, S. (2015) Fundamentals of Sustainable Agriculture. First Edition, Sharekord University press, Kord. (In Farsi)
FAO (2013) The state of food insecurity in the world. The multiple dimensions of food security. FAO, IFAD and WFP.
FAO, (2003) The coping strategic index: a tool for rapidly measuring food security and the impact of food aid programs in emergencies. FAO international workshop on food security in complex emergencies: building policy frameworks to address longer-term programming challenges. FAO, Rome.
Golam, R., Gopal، B. (2003) Sustainability Analysis of Ecological and Conventional Agricultural Systems in Bangladesh. World Development Vol. 31. No. 10.
Hoddinott, J. (1999) Choosing outcome indicators of household food security. International Food Policy Research Institute (IFPRI). Washington DC. Technical Report No.7.
Ishizaka, A., Labib, A. (2009) Analytic hierarchy process and expert choice: benefits and limitations. OR insight 22, 201-220.
Karbasi, A. and Mohammadzadeh, H. (2017) Factors affecting food security with emphasize on the role of agricultural sustainability. Gilan University. (In Farsi)
Kumar, M.D. (2003) Food security and sustainable agriculture in India: the water management challenge. Colombo, Sri Lanka: International Water Management Institute, 60: 1-43.
Mohammadi Dehcheshmeh, M. Firoozi, M. and Saeedi, J. (2015) Evaluation of indicators of environmental instability in Kalanshar of Ahvaz Province. Ecol, 41(2): 447-464. (In Farsi)
Momeni Helali, H. and Ahmadpoor, A. (2015) Evaluation of Productivity systems in order to sustain the agricultural activities of Mazandaran province. Agricultural economics and development, 29(2): 192-203. (In Farsi)
Morison J. I. L., Pretty J. N. (2013) Reducing food poverty by increasing agricultural sustainability in developing countries. 95(1): 217-234.
Msangi, J. P. (2014) Food security among small-scale agricultural producers in southern Africa. Switzerland: Springer Publishing.
Rezaee, A., Mortazavi, S., Peykani, G., Khalilian, S. (2014). Evaluation and Comparison of the Sustainability Level of Agronomy Crops under Drought Condition by Using MCDA in the East of Zayandeh-Rud River Basin. Journal of Environmental Studies, 40(2), 529-540. doi: 10.22059/jes.2014.51217
rezaee, A., keramatzadeh, A. (2020). Evaluation of environmental, economic and social Sustainability of crops (case study: Gorgan County). Journal of Natural Environment, 73(3), 515-528. doi: 10.22059/jne.2020.297011.1905
Schindler, J., Graef, F., König, H.J., Mchau, D., Paul Saidia, D. and Sieber, S. (2016). Sustainability impact assessment to improve food security of small holders in Tanzania. Environmental Impact Assessment Review, 60: 52–63.
Shirani Bidabadi, F., Dorijani, A., Joolaie, R. (2012). Application of CSI in estimating Application of coping strategy index in estimating food security of Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources. Internal Research Project Report of Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources. 409(5): 10-17. (In Farsi)
Shirani Bidabadi, F. (2002). Problems and prospects of food security in India. The Aligark muslim University, Aligarh: India.
Siyoum, A. D. (2012) Broken promises food security interventions and rural livelihoods in Ethiopia (Unpublished doctoral dissertation). Wageningen University, Ghana.
Statistical Yearbook of Golestan Province, (2018) (In Farsi)
Ziaei, M, (2013). Application of coping strategy index in estimating food security, a case study of Gorgan County. Gorgan University of Agricultural and natural Sciences. (In Farsi)