تأثیر سیاست‌های ارزی و تجاری بر امنیت غذایی در کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران،تهران،ایران

2 استاد اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران،تهران،ایران

10.22034/iaes.2022.533638.1847

چکیده

با توجه به رشد سریع جمعیت در قرن حاضر، مسئله­ی غذا به یکی از چالش­های بسیارمهم و حیاتی تبدیل شده است. بر این اساس مفهوم امنیت غذایی در جهان مطرح شد. اهمیت این موضوع، دولت­ها را برآن می­دارد که برای رویارویی با این نیاز مهم، راهکارها و سیاست­های خاصی اتخاد نموده و امنیت غذایی و نهایتا، امنیت ملی کشور خود را تأمین نمایند. در این راستا در پژوهش حاضر، به تأثیر عوامل اقتصادی و اجتماعی خانوارها و سیاست­های ارزی و تجاری بر امنیت غذایی درکشور برای دوره زمانی ۱۳۹۶-۱۳۶۹، با استفاده از اطلاعات هزینه - درآمد خانوار از بانک مرکزی پرداخته شده است. برای این­ کار ابتدا شاخص امنیت غذایی (انرژی) برای خانوارهای شهری – روستایی، شاخص شکاف نرخ ارز بازار آزاد و شاخص آزادسازی تجاری محاسبه گردیده است. سپس با استفاده از مدل لاجیت دوگانه به تحلیل داده­های مورد نظر با هدف تأثیر سیاست­های ارزی و تجاری بر امنیت غذایی در کشور پرداخته شد. نتایج بررسی نشان دادند که در خانوارهای شهری و روستایی به ترتیب ۴/۷۱٪، ۹/۶۷٪ دارای امنیت غذایی و ۶/۲۸٪ ، ۱/۳۲٪ دارای عدم امنیت غذایی هستند. همچنین نتایج نشان داد که سیاست ارزی اثری معکوس وسیاست تجاری اثر مثبت برامنیت غذایی خانوارهای شهری و روستایی دارد. با توجه به اثرگذاری قوی سیاست ارزی و تجاری بر امنیت غذایی خانوارهای شهری و روستایی، لزوم توجه به ثبات سیاست­های دولت برای دستیابی به این مهم امری ضروری به نظر می­رسد.

کلیدواژه‌ها


Abebaw, D., Yibeltal, F., and Belay, K., 2010. The impact of a food security program on household food consumption in Northwestern Ethiopia: A matching estimator approach, Food Policy 35 (2010) 286–293.
Akerele, D., (2011), Intra-household food distribution patterns and calorie inadequacy in South-Western Nigeria, journal of Consumer Studies 35: 545-551.
Anriquez, G., Daidone, S., & Mane, E, (2013), Rising food prices and undernourishment: A cross-country inquiry, Food Policy 38, pp 190–202.
Bashir, M. Kh., Schilizzi, S., and Pandit, R., (2012). Food security and its determinants at the crossroads in Punjab Pakistan. Working Paper 1206, School of Agricultural and Resource Economics.
(2009). An examination of The Effects of trade liberalization on food security of Iranian rural households, Journal; Village and development, page(s) 1 To 13. (In Farsi).
Caglayan, E., and Dayioglu, T. (2011). Comparing the Parametric and Semiparametric Logit Models: Household Poverty in Turkey, International Journal of Economics and Finance, 3(5), 197-207.
Carletto Calogero, Alberto Zezza and Raka Banerjee (2013), towards better measurement of household food security: Harmonizing indicators and the role of hou sehold surveys, Global Food Security 2 (2013) 30 –40.
Chinnakali, P., Upadhyay, R. P., Shokeen, D., Singh, K. Kaur, M., Singh A. K., Goswami, A., Yadav, K., and Pandav, C. S., 2014. Prevalence of Household- Level Food Insecurity and its Determinants in an Urban Resettlement Colony in North India. J Health Popul Nutr. 32 (2): 227-236.
Costa, L. V., Gomes, M. F. and Davi, A. S. L. 2013. Food Security and Agricultural Productivity in Brazilian Metropolitan Regions. Procedia Economics and Finance 5: 202-211.
Faradi, R., and Wadood, S. N., 2010. An Econometric Assessment of Household Food Security in Bangladesh, The Bangladesh Development Studies Vol. XXXIII, September 2010, No.3
Feleke, Sh., Kilmer, R. L., and Gladwin, Ch. H., (2005). Determinants of food security in Southern Ethiopia at the household level, Agricultural Economics 33 (2005) 351–363.
Greene, W., 2000. Econometrics analysis, 4th ed., prentice Hall, Englewood Cliffs.
Haysom, Gareth & Tawodzer, Godfrey (2018), Measurement drives diagnosis and response”: Gaps in transferring food security assessment to the urban scale, Food Policy 74 (2018) 117–125.
Judge, G. 1988. The Theory and Practice of Econometrics. 2nd Edition. NewYork: Wiley and Sons.
Kassie, M., Ndiritus, S. W. and Bekele, A. S. 2012. Determinants of Food Security in Kenya, a Gender Perspective. 86th Annual Conference of the Agricultural Economics Society. University of the Warwick. United Kingdom. April 16-18, 2012.
Lachall, L. and Womack, A.W. (1983). Impact of Trada and Mcro economic. Linkages on Canadian Agriculture, American Journal of Agricultural. Economics, Vol. 80, No.3.
Mehrabi Bshrabady, H., Mousavi Mohammadi,H.(2010). The impact of government support to the agricultural sector, the food security of urban households in Iran, the letter of Agricultural Economics, 4(3): 1-16. (In Farsi).
Pakravan, M. R., Hosseini, S. S., Salami, H, & Yazdani, S., (2016). Identifying effective factors on food security of Iranian’s rural and urban household, Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 46 (3), 395-408. (In Farsi).
Rostami, F., Shahmoradi. M., Baghaei, S., (2015). Factors affecting on rural households’ food security. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development research,. Page(s)725 To 737. (In Farsi).
Sajjadian, N., Moradi, S., & Hosseini Zadeh, A. (2018). Evaluating the Role of Effective Economic Factors on Improving Food Security in Urban Households with Emphasis on Income (Case Study: Zanjan City). Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 49 (3), 413-427. (In Farsi).
Satori, M. and Schiavo, S. (2015). Conenected we stand, A network perspective on trade and global food security. Food Policy, 57:114 -127.
Smith, L.C., Alderman, H., Aduayom, D., (2006). Food Insecurity in Sub-Saharan Africa: New Estimates from Household Expenditure Surveys. International Food Policy Research Institute, Washington, DC, USA.
Zakari, S., Ying, L., & Song, B. (2014). Factors influencing household food security in West Africa: The case of Southern Niger. Sustainability, 6(3), 1191-1202.