بررسی اثر نوسانات نرخ ارز بر تراز تجاری کشاورزی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران.

2 دانش اموخته کارشناسی ارشد گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران.

3 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران.

10.22034/iaes.2022.544943.1894

چکیده

هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر نوسانات نرخ ارز بر تراز تجاری بخش کشاورزی ایران با شرکای عمده تجاری (شامل آلمان، چین، هندوستان، ترکیه، عراق، افغانستان، کره جنوبی و امارات متحده عربی) می­باشد. بدین منظور، از الگوی خودبازگشتی با وقفه توزیعی (ARDL) بهره گرفته شد. متغییر نرخ ارز موثر حقیقی براساس سبدی از واحد پولی شرکای تجاری محاسبه شد و آزمون انگل بیانگر وجود اثر ARCH غیرخطی در آن بود؛ بدین مفهوم که اخبار خوب و بد تاثیر متفاوتی بر نرخ ارز موثر حقیقی دارد. لذا جهت الگوسازی نوسانات این متغیر از الگوهای  خانواده  GARCH غیرخطی بهره گرفته شد و الگوی  EGARCH به عنوان الگوی مناسب تشخیص داده شد. نتایج حاصل از آماره F باند در الگوی خودبازگشتی با وقفه توزیعی (ARDL) نشان داد که یک رابطه تعادلی بلندمدت بین تراز تجاری کشاورزی ایران با GDP ایران، GDP کشورهای شریک‌ اصلی  تجاری ایران، نرخ ارز موثر حقیقی و نوسانات نرخ ارز موثر حقیقی دارد. یافته­های تحقیق بیانگر آن است که افزایش نرخ ارز موثر حقیقی و GDP کشورهای شریک‌ تجاری باعث بهبود تراز تجاری کشاورزی ایران دارند. البته نوسانات نرخ ارز موثر حقیقی در بلندمدت اثر منفی و معنی‌دار بر تراز تجاری کشاورزی داشته ولی در کوتاه‌مدت اثر معنی‌داری ندارد. پیشنهاد می‌شود دولت علاوه بر مهار نوسانات نرخ ارز از طریق عملیات بازار باز از سوی بانک مرکزی، در راستای حذف تحریم‌های اقتصادی و رفع موانع تجاری و همچنین انعقاد توافقات تعرفه‌ای بین کشورها در راستای بهبود تجارت محصولات کشاورزی ایران گام بردارد.

کلیدواژه‌ها


Bahmani-Oskooee, M. and Fariditavana. H. (2015). Nonlinear ARDL approach, asymmetric effects and the J-curve. Journal of Economic Studies, Vol. 42 Iss 3 pp.(Persian)
Bahmani-Oskooee, M. and  Harvey, H. (2011). Exchange rate volatility and industry trade between the U.S. and Malaysia. Research in International Business and Finance. (25):127-155.
Bollerslve, T .B. (1986). Generalized autoregressive conditional heteroskedasticity. Journal of Econometrics. 31:307-327.
Ghahremanzadeh, M. Basi, S. and Pishbahar, E. (2016). Survey the effect of news on the price fluctuations of the major food groups in Iran: Application of nonlinear GARCH models. Agricultural Economics. 10(2):1-28. (Persian)
Daei Karimzadeh, S. Emam Verdi, Gh. and Shayesteh, A. (2014). Investigating the effect of real exchange rate on Iran's non-oil exports. Quarterly Journal of Financial Economics. 29:151-168. (Persian)
Ding, Z. Granger, C. and Engle, R. (1993). A long memory property of stock market returns and a new model. Journal of Empirical Finance. 1: 83-106.
Engle, R. (1990). Discussion: Stock volatility and the crash of 87. Review of Financial Studies. 30(3):103-106.
Fabiosa, F. J. (2002). Assessing the impact of exchange rate and It’s volatility on Canadian park and live swine export to United States and Japan. working paper, No: 35.
Ghahremanzadeh, M. Basi, S. and Pishbahar, E. (2016). Investigating the effect of news on price fluctuations of major food groups in Iran: Application of nonlinear GARCH models. Agricultural Economics. 10(2):1-28. (Persian)
Glosten, J. Jagannathan, R. and Runkle, D. (1993). On the relation between the expected value and the volatility of the nominal excess return on stocks. Journal of Finance. 8:1779-1801.
Hentschel, L. (1995). All in the family: Nesting symmetric and asymmetric GARCH models. Journal of  Financial Economics. 39: 71-104.
Higgins, M. and Bera, A. (1992). A class of nonlinear ARCH models. International Economics Review. 46(33): 137-158.
Karema, D. Whitesides, L. and Smalls, G. (2017). The impacts of regional free trade agreements and exchange rate volatility on world vecetaable and fruit trade flows. International Journal of Food and Agricultural Economics. 5(4):25-39.
Kazerooni, A. Asgharpoor, H. and Mozaffari, Z. (2016). The effect of exchange rate deviation and instability on Iran's agricultural exports. Journal of Agricultural Economics Research. 8(2):173-197. (Persian)
Kazerooni, A. and Mojiri, H. (2011). Investigating the effect of devaluation of the national currency on the trade balance of Iran with six selected trading partners. Iranian Journal of Economic Research. 45:77-102. (Persian)
Khoshnevis Yazde, S. and Rajabzade, R. (2017). The Impact of real exchange rate changes on Iran's non-oil exports. Journal of  Economics and Business Research. 8(14):43-59. (Persian)
Khosravi, M. and Mohseni, R. (2014). Investigating the effect of exchange rate uncertainty on the trade balance of Iran's agricultural sector. Agricultural Economics. 8(2):69-86. (Persian)
Memarian, E. and Jalali Naini, S.A.R. (2010). Short-term and long-term effects of currency shocks on Iran's trade balance. 45:45-69. (Persian)
Musa, K. S. Maijama’a, R. Shaibu, H. U. and Muhammad, A. (2019). Crude oil price and exchange rate on economic growth: ARDL approach. Open Access Library Journal, 6, e5930, 1-16. DOI: 10.4236/oalib.1105930.
Orman, T. and Dellal, I. (2021). Cointegration analysis of exchange rate volatility and agricultural exports in Turkey: an ARDL approch. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology. 9(6):1180-1185.
Parhizkari, A. Saboohi, M. Mostashari, M. and Mirzaei, M. (2014). Investigating the effect of exchange rate instability on the value added of Irans agricultural sector. Journal of Agricultural Economics Research. 6(2):66-94. (Persian)
Pesran, M .H. and Shin, Y. (1998). Generalized impulse response analysis in linear multivariate models. Economics Letters. 58: 17-29.
Schwert, G. (1989). Why does market volatility change over time. Journal of Finance. 5:1115-1153.
Sun, C. Kim, M. Koo, W. Cho, G. and Jin, H. (2002). The effect of exchange rate volatility on wheat trade worldwide. working paper. Center for Agricultural Policy and Trade Studies.
Taylor, S. (1986). Modeling financial time series, John Wiley and Sons, New York.
The Islamic Republic of Iran Customs Administration. (2021) 
Zakoian, J. (1991). Threshold heteroskedasticity model, Unpublished manuscript, INSEE.
Zamani, F. and Mehrabi Boshrabadi, H. (2014). Investigating the effect of exchange rate fluctuations on Irans agricultural products trade. Journal of Agricultural Economics Research. 6(2):13-28. (Persian)