بررسی وضعیت صادراتی گیاهان دارویی با رویکرد مزیت نسبی، ساختار بازار جهانی و نقشه‌ریزی تجاری ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران

3 گروه اقتصاد و توسعه کشاورزی- دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

10.22034/iaes.2019.101320.1666

چکیده

نوسانات شدید حاصل از صادرات نفت خام، افزایش جمعیت و پایان‌پذیر بودن منابع نفتی، موجب توجه سیاست‌گذاران به توسعه صادرات و رهایی از اقتصاد تک محصولی شده است، در این راستا پرداختن به محصولات جنگلی، مرتعی، گیاهان دارویی که از جمله منابع ارزشمند در گستره منابع طبیعی می‌باشند، اهمیت زیادی دارد. این پژوهش با هدف تعیین مزیت نسبی ، تعیین ساختار بازار و نقشه‌ریزی تجاری گیاهان دارویی طی دوره 2017-2008 انجام شده است. بدین منظور برای تعیین مزیت نسبی از دو شاخص RCA و RSCA، ساختار بازار شاخص‌های نسبت تمرکز، HHI و نقشه ریزی تجاری شاخص TM استفاده گردید. نتایج نشان داد که کشورهای سریلانکا، ویتنام، هند و اندونزی بیشترین مقدار مزیت نسبی را در صادرات گیاهان دارویی دارند، و کشور ایران در تمام دوره مورد مطالعه به استثنا سال 2015 دارای مزیت می‌باشد. نتایج مربوط به ساختار بازار نشان داد که بازار جهانی صادرات گیاهان دارویی از دو نوع انحصار چند جانبه بسته و بین انحصار چندجانبه باز و بسته می‌باشد. و در بحث نقشه تجاری نتایج نشان داد که ایران در سال‌های 2013-2002 که بازار جهانی رو به افول است در برخی از سال‌ها به عنوان برنده ظاهر شده و در سال‌های 2016-2014 که بازار جهانی روبه رشد بوده است غالبا به عنوان برنده ظاهر شده است و همچنین محاسبه شاخص TM با در نظر گرفتن محصولات کشاورزی نشان می‌دهد که در تمام سال‌ها مشابه حالت قبل است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Adetunji, M. o. and Adesiyan, I. O. (2008). Economic Analysis of Plantain Marketing Akinyele  Local Government Area in Oyo State, Nigeria.InternationalJornal of Agricaltural Economics & Rural Development,1(1), 15-21.

Agom, D.L; Etim, G. C. and Etuk, E.A. (2012). Analysis of Wholesale Frozen Fish Marketing in Calabar, Cross River State, Nigeria. Trends in Agricalture Economics, 5(2), 61-69.

Ardakani, H. (2014). Investigating the structure of the global market for selected agricultural exports of Iran and prioritizing target markets. Master's Degree, University of Economics and Business Administration, Ferdowsi University of Mashhad. (In Farsi).

Azizi, M. (2003). Study of the structure of the global market and determining the target markets for saffron in Iran, first edition, Institute For Trade Studies Research, Tehran. (In Farsi).

Balasa, B. (1977), Revealed Comparative Advantage Revisited an Analysis of Relative Export Shares of the Industrial Countries 1953-1971, the Manchester School, PP. 327-343.

Chizari, A.H., Riyahi, A., Aminizade, M. (2013). Prioritizing target markets for raisin by major global exporters (with an approach to identifying Iran's competitive potential in these markets. Agricultural Economics, 8(4):59-88.(In Farsi).

Dehghanpoor, H. & Dehghanizade, H. (2011). Investigating the Economic and Social Factors Affecting the Consumption of Medicinal Plants in Yazd from the People's Point of View, Iranian Journal of Medical and Aromatic Plants, 30(1): 57-67. (In Farsi).

Ebadi, M.T. & Abbasian, J. (2013). nvestigating the Trade of Medicinal Plants and Diseases of the Second National Festival and National Exhibition of Medicinal Plants, Natural Products and Traditional Iranian Drugs, 179-186. (In Farsi).

Farajzade, Z. & Bakhshode, M. (2010). Investigating the structure of the global pistachio market with an emphasis on Iran's market power, Agricultural Economics and Development. 19, 73, 125-145. (In Farsi).

Gajurel,D.P. and Pradhan,R.S. (2012) Concentration and Competition in Nepalese Banking Journal Of Business, Economics & Finance. 1: 5-16.

Goldin, I. (1990). Comparative advantage: Theory and application to developing country agriculture. Paris:OECD

Helleiner, G. K. (1990), Trade strategy in medium-term adjustment. WorldDevelopment. 18(6): 879-897.

Hosseini, M. A. & Homan, T. (2006). The study of the world market of dates and target markets for Iran's export date, Agricultural Economics and Development, 15957): 1-29. (In Farsi).

Hosseinzade, M. Asiabani, N, Dorandish, A. (2011). Investigating the degree of concentration in the export market of raisins to selected countries of Central Asia. First National Conference on Grapes and Raisins, Malayer University. (In Farsi).

Ishchukova, N. and Smutka, L. (2013).revealed comparative advantage of Russian agricultural exports. ActaUnivercitiesAgricalture ET Silviculturae Mendelian Brunensis, 4.

Karbasi, A. & Rastgaripoor, F. (2013). Evaluating the relative advantage of saffron production and exports, Journal of Saffron Agronomy and Technology, 2(1): 59-74. (In Farsi).

Khodaverdizade, M. & Mohammadi, S. (2015). Investigating Market Structure and Prioritization of Export Markets for Selected Iranian Medicinal Plants, Applied Economics Studies In Iran(IESI). (No 20), 201-220. (In Farsi).

Klasen-langlois, D. Kipp, W. Jhangri, G.S. and Robaale, T. (2007) Use of traditional herbal medicine by AIDS patients in kabarole District,western Uganda. American journal of Tropical Medicine and Hygiene. 77(4): 757-763.

Maddala,G.s, Dobson.S, Miller,E., (1995), Microeconomics, "The Regolation Of Monopoly", Chapter.10, Press Mc Grawhill Book Company, PP. 189-195.

Mohammadi, H. Nasabian, SH. & Korodjahani, Z. (2012). Study of relative advantage of date in Bushehr province and study of target markets, Financial Economics Journal, 7(23):137-175. (In Farsi).

Pakravan,, M. R. Mehrabi, H. Gilanpoor, O. & Esmaeili,, F. (2010). Investigating the export status of Iranian pistachio with a comparative advantage and commercial mapping,  Agricultural Economics and Development, 19(76): 1-26. (In Farsi).

Pal, S. (1992), Agriculteral exports of India: Issues growth instability. Ind. J.of. Ag.Econ, 47(2): 183-194.

Piri, M. Mohammadrezaei, R. & Karbasi, A. (2009). Investigating Market Structure and Analysis of Iran's Apricot Market. Publication Information. 40: 40-52. (In Farsi).

Sadeghi, K. Khodaverdizade, S. & Khodaverdizade, M. (2010). Determination of relative export advantage and the structure of the global export and import market for saffron, Journal of Agricultural Economics Researches, 3(3): 61-78. (In Farsi).

Safavi, B. & Ahmadi, F.(2004). Capacity of Production and Export Capabilities of Horticultural Products in Kurdistan Province, Agricultural Economics and Development, 13(52): 133-144. (In Farsi).

Shokatfadaei, M. Khaledi, M. Sarvari, M. & Ardestani, M. (2013). Comparison and Comparative Advantage of Cuttle Flower Export in Iran and Major Exporting Countries,  Agricultural Economics and Development, 22(87): 111-124). (In Farsi).

Vejdani, H. R. (2000). Investigating the production and export of Iranian herbs, National Congress of Iranian Medicines, Karaj, Research Institute of Forests and Rangelands of Iran. (In Farsi).