اندازه‌گیری و تحلیل نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری در تحقیقات کشاورزی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای علوم اقتصادی دانشگاه تهران

2 استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

چکیده

امروزه یکی از مهم‌ترین شاخص‌های لازم برای تصمیم‌گیری به منظور سرمایه‌گذاری در تحقیقات کشاورزی مفهوم نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری داخلی است. بر اساس این مفهوم اقتصادی می‌توان اظهار نظر کرد که  هریک واحد پولی سرمایه‌گذاری در تحقیقات کشاورزی دارای چه میزان عایدی و یا بازده بر روی ارزش محصولات بخش کشاورزی است. به رغم اهمیت تحقیقات کشاورزی در انباشت دانش و ایجاد نوآوری در محصولات بخش کشاورزی در پژوهش حاضر با استفاده از ره‌یافت آلمون و با جمع‌آوری داده‌های پژوهش به روش سایت‌ها و منابع آماری جهاد کشاورزی، بانک مرکزی و سازمان فائو برای بازه‌ی زمانی 1387- 1358، به بررسی تاثیر تحقیقات کشاورزی داخلی بر بهره‌وری کل عوامل تولید کشاورزی در ایران پرداخته شد. نتایج مطالعه نشان داد که اثر تحقیقات کشاورزی بر بهره‌وری کل کشاورزی معنی‌دار و مثبت است. به طوری که میزان کشش بلندمدت تحقیقات کشاورزی داخلی بر بهره‌وری کل این بخش 17/0% بوده است. علاوه بر آن در راستای اهداف تحقیق با استفاده از روش‌شناسی محاسبه‌ی نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری داخلی، میانگین نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری در تحقیقات کشاورزی برای دوره‌ی مورد مطالعه (1387- 1358)، 36% برآورد شد که در مقام مقایسه با میانگین آن برای کشورهای در حال توسعه یعنی رقم 51% کمیت پایینی است. با توجه به نتایج این مطالعه پیش‌نهاد می‌شود که دولت به منظور ارتقای جایگاه تحقیقات کشاورزی در گسترش تولید و افزایش بهره‌وری کشاورزان اقدام به تخصیص منابع مالی بیش‌تر  برای انباشت سرمایه در تحقیقات کشاورزی نماید به طوری که با نزدیک شدن مقدار این سرمایه‌گذاری‌ها به حد استاندارد‌های جهانی (یعنی تا میزان 2% از تولید ناخالص کشاورزی) شاهد افزایش نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری در تحقیقات کشاورزی کشور باشیم.

کلیدواژه‌ها