سنجش کارایی اقتصادی-محیط زیستی گندم بر مبنای ردپای آب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

10.22034/iaes.2022.547974.1909

چکیده

کارایی اقتصادیمحیط‌ زیستی به عنوان کارایی استفاده از منابع محیط‌زیستی برای تامین نیازهای بشر تعریف گردیده‌است. این مفهوم می‌تواند معیار مناسبی برای ارزیابی پایداری تولید محصولات و کارایی اقتصادی آن به ‌شمار ‌آید. باتوجه‌به این‌که تولید محصولات کشاورزی با ایجاد اثرات محیط‌ زیستی همراه است و در مقیاس جهانی بیش‌ترین میزان مصرف آب برای تولید محصولات کشاورزی استفاده می‌شود، بنابراین در این مطالعه به‌منظور بررسی اثرات محیط‌زیستی تولید گندم، از شاخص ردپای‌آب استفاده شد. برای این منظور ابتدا ردپای آب گندم در استان‌های کشور طی دوره 1399-1379 محاسبه و سپس کارایی اقتصادی- محیط‌زیستی تولید گندم برآورد شد. نتایج محاسیه ردپای آب نشان داد که استان‌های گیلان، خراسان جنوبی، سمنان و سیستان و بلوچستان، متوسط کل ردپای آب بیشتری در تولید گندم دارند. همچنین میانگین ردپای‌آب آبی، سبز و خاکستری در کشور در طی دوره مورد مطالعه برابر با 7/2625، 1/428 و 1/594 مترمکعب بر تن بدست آمد. نتایج حاصل از برآورد کارایی اقتصادی محیط‌ زیستی نیز نشان داد که در بین متغیرهای مورد بررسی، نهاده‌ترکیبی و ردپای‌آب سبز بیش‌ترین تأثیر مثبت را بر بهبود ارزش تولیدمحصول گندم دارند. نتایج همچنین بیان‌گر این است که استان‌های آذربایجان‌شرقی، خراسان‌شمالی و خراسان‌رضوی کم‌ترین میانگین کارایی و استان‌های گیلان، سیستان‌و‌بلوچستان، مازندران و ایلام به‌ترتیب بیش‌ترین کارایی اقتصادی محیط‌ زیستی تولید گندم را به‌خود اختصاص داده‌اند. میانگین کل کارایی اقتصادی-محیط‌زیستی تولید گندم 84/0برآورد شد. همچنین نتایج برآورد مدل ناکارایی نشان داد که کارایی اقتصادی-محیط‌ زیستی تولید محصول برای مناطقی با تولید ناخالص داخلی سرانه و میزان بارندگی بالاتر، بیش‌تر است.

کلیدواژه‌ها


Ababaei, B., and Etedali, H. R. (2014). Estimation of water footprint components of Iran’s wheat production: Comparison of global and national scale estimates. Environmental Processes, 1(3): 193-205.
Agustina, S. (2016). The influence of technical inefficiency level that involve farmer’s behaviour on risk towards profit in rice production of Indonesia. Russian Journal of Agricultural and Socio-Economic Sciences58(10). ‏
Aigner, D., Lovell, C. K., and Schmidt, P. (1977). Formulation and estimation of stochastic frontier production function models. Journal of Econometrics, 6(1): 21-37.
Battese, G. E., and Coelli, T. J. (1995). A model for technical inefficiency effects in a stochastic frontier production function for panel data. Empirical Economics, 20(2): 325-332.
Bonfiglio, A., Arzeni, A., and Bodini, A. (2017). Assessing eco-efficiency of arable farms in rural areas. Agricultural Systems, 151, 114-125.
Chapagain, A. K., Hoekstra, A. Y., and Savenije, H. H. (2006). Water saving through international trade of agricultural products. Hydrology and Earth System Sciences, 10(3): 455-468. ‏
Dashti, Q., Mohammadpour, Z and Ghahramanzadeh, M. (2020). Evaluating the relationship between economic efficiency and environmental efficiency in Iran's agricultural sector. Agricultural Knowledge and Sustainable Production, 30 (4): 199-211. (In Farsi)
Döll, P., and Siebert, S. (2002). Global modeling of irrigation water requirements. Water resources research, 38(4): 8-1.
Emami Meybodi, A., Karimian, Z. And Rahmani Sefati, M. (2011). Measuring technical efficiency and productivity of Iranian petrochemical complexes (2001-2007). Journal of Energy Economics Studies, 29, 61-81. (In Farsi)
Fankhauser S., and Tol R.S. 2005. On climate change and economic growth. Resource and Energy Economics 27(1): 1-17.
Fathi, F., Sheikhzeinoddin, A., and Talebnejad, R. (2020). Environmental and economic risk management of seed maize production in Iran. Journal of Cleaner Production, 258, 120772.
Forleo, M. B., Palmieri, N., Suardi, A., Coaloa, D., and Pari, L. (2018). The eco-efficiency of rapeseed and sunflower cultivation in Italy. Joining environmental and economic assessment. Journal of Cleaner Production, 172, 3138-3153.
Ho, T. Q., Hoang, V. N., Wilson, C., and Nguyen, T. T. (2018). Eco-efficiency analysis of sustainability-certified coffee production in Vietnam. Journal of cleaner production, 183, 251-260.
Hoekstra, A. Y., and Mekonnen, M. M. (2012). The water footprint of humanity. Proceedings of the national academy of sciences, 109(9): 3232-3237.
Hoekstra, A.Y. and Chapagain, A.K. (2007). Water footprints of nations: water use by people as a function of their consumption pattern. Water Resources Management, 21(1): 35–48.
 Hoekstra, A.Y. and Chapagain, A.K. (2008). Globalization of water: Sharing the planet’s freshwater resources. Blackwell Publishing, Oxford, UK.
Jaramillo, F., and Destouni, G. (2015). Local flow regulation and irrigation raise global human water consumption and footprint. Science, 350(6265): 1248-1251. ‏
Kikha, A., Khanlari, A., Kikha, A. And Saboohi, M. (2020). The effect of climate change on land use and agricultural performance of Mazandaran province. Journal of Environmental Science and Technology, 22 (10): 93-104. (In Farsi)
Li, N., Xiao, X., Cao, G., and He, B. (2017). Agricultural eco-environment efficiency and shadow price measurement in Three Gorges Reservoir area under non-point source pollution constraints. Transactions of the Chinese Society of Agricultural Engineering33(11): 203-210. ‏
Lovarelli, D., Bacenetti, J., and Fiala, M. (2016). Water Footprint of crop productions: A review. Science of the Total Environment548, 236-251. ‏
Mehregan, F. And Sidboyer, s. (2020). Investigating the Cost Effect of Environmental Pollution on Efficiency (Case Study: Economic Zones of China). Journal of Environmental Science and Technology, 22 (8): 363-376. (In Farsi)
Mekonnen, M. M., and Hoekstra, A. Y. (2010). The green, blue and grey water footprint of crops and derived crops products. ‏ Hydrolgical Earth System Science, 15, 1577–1600.
Mekonnen, M. M., and Hoekstra, A. Y. (2011). The green, blue and grey water footprint of farm animals and animal products. (Value of Water Research Report Series; No. 48). Delft: Unesco-IHE Institute for Water Education.
Mojavarian, M., Ahmadi Keliji, S. And Amin-Ravan, M. (2016). Application of Ricardin method in studying the effect of climate change on agricultural land rents, 481,1-491. (In Farsi)
Molaei, M. and Molaei, F. (2015). Estimation of environmental efficiency of agriculture, agricultural knowledge and sustainable production, 25 (2): 91-101. (In Farsi)
Molaei, M., and Sani, F. (2015). Estimation of technical efficiency and environmental efficiency of Sarab dairy farms (data envelopment analysis approach). Animal Sciences Research, Scientific Research Journal of the Faculty of Agriculture, University of Tabriz, 25 (4), 141-155. (In Farsi)
Molaei, M., Hesari, N. Javan-Bakht, A. (2017). Estimating the environmental efficiency of input-oriented agricultural products (Case study: Environmental efficiency of rice production). Agricultural Economics (Economics and Agriculture), 11 (2), 157-172. (In Farsi)
Nowruzian, M., Esfandiari, M., Hosseini, M. And Musapur, Sh. (2019). Investigation of environmental efficiency of cotton growers in the country. Journal of Natural Environment, 72 (3): 389-402. (In Farsi)
Omrani, M. and Farajzadeh, Z. (2015). The role of capital types in the growth of Iran's agricultural sector. Agricultural Economics Research, 1 (7): 20-28. (In Farsi)
Rasooli Majd, N., Montaseri, M., Bahmanesh, J., and Rezaei, H. (2015). Identification and evaluation of the water footprint index, broken down by water, green water and gray water, by applying climate change. Master's Thesis, Faculty of Agriculture, Urmia University (In Farsi).
Robaina-Alves, M., Moutinho, V., and Macedo, P. (2015). A new frontier approach to model the eco-efficiency in European countries. Journal of Cleaner Production103, 562-573. ‏
Schaltegger, S., and Sturm, A. (1990). Ökologische rationalität: ansatzpunkte zur ausgestaltung von ökologieorientierten managementinstrumenten. Die Unternehmung, 273-290. ‏
Song, J., and Chen, X. (2019). Eco-efficiency of grain production in China based on water footprints: A stochastic frontier approach. Journal of Cleaner Production236, 117685. ‏
Statistical Center of Iran. (2020). Retrieved from https://nnt.sci.org.ir/sites/Apps/yearbook/Lists/year_book_req/Item/newifs.aspx.
Thanawong, K., Perret, S. R., and Basset-Mens, C. (2014). Eco-efficiency of paddy rice production in Northeastern Thailand: a comparison of rain-fed and irrigated cropping systems. Journal of Cleaner Production73, 204-217. ‏
Tsigaris, P., and Wood, J. (2019). The potential impacts of climate change on capital in the 21st century. Ecological economics162, 74-86. ‏
Wu, J., and Wu, T. (2012). Sustainability indicators and indices: an overview. Handbook of sustainability management, 65-86.
Yadollahi, A. (2020). Analysis of grain technology in Iran. Third International Conference on Interdisciplinary Studies in Food Industry and Nutrition Sciences, Iran, Tehran (1399). (In Farsi)
Zhang, C., and Anadon, L. D. (2014). A multi-regional input–output analysis of domestic virtual water trade and provincial water footprint in China. Ecological Economics100, 159-172. ‏
Zhang, J., Terrones, M., Park, C. R., Mukherjee, R., Monthioux, M., Koratkar, N., and Chen, Y. (2016). Carbon science in 2016: Status, challenges and perspectives. Carbon98(70): 708-732. ‏