Agricultural Economics

Agricultural Economics

بررسی اثر نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی جهانی بر تورم مواد غذایی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی
10.22034/iaes.2025.2047092.2096
چکیده
در سال‌های اخیر، جوامع جهانی با چالش‌های متعددی در زمینه امنیت غذایی روبرو بوده‌اند که شاید مهم‌ترین آن‌ها افزایش ناگهانی و شدید قیمت‌ها باشد. وقوع بحران‌های جهانی همچون رکود اقتصادی، بحران‌های مالی، تشدید تنش‌های تجاری، شیوع ویروس کووید-19 و درگیرهای خاورمیانه و دریای سیاه با افزایش انواع نااطمینانی‌ها، باعث نوسانات شدید قیمت مواد غذایی در کشورهای واردکننده مواد غذایی از جمله ایران شده است. با این رویکرد، مطالعه حاضر به بررسی اثر متقارن و نامتقارن نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی جهانی بر قیمت مواد غذایی در ایران پرداخته است. جهت رسیدن به این هدف اطلاعات مورد نیاز برای سال‌های 2022-1991 جمع‌آوری و در قالب مدل خودتوضیح با وقفه‌های گسترده غیرخطی (NARDL) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که در کوتاه‌مدت و بلندمدت اثر نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی جهانی بر تورم مواد غذایی در ایران مثبت و معنادار است. افزون بر این، اثر این نااطمینانی بر تورم مواد غذایی در ایران هم در بلندمدت و هم در کوتاه‌مدت نامتقارن است، به طوری که اثر افزایش نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی جهانی بر تورم مواد غذایی ایران مثبت و معنادار است، اما کاهش آن اثر معناداری بر تورم مواد غذایی در ایران ندارد. همچنین، اثر افزایش نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی جهانی بر تورم مواد غذایی در بلندمدت بیشتر از اثر آن در کوتاه‌مدت است و ضریب افزایش نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی جهانی به طور قابل ملاحضه‌ای بیشتر از اثر کاهش آن است. مدیریت اثر نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی جهانی بر قیمت مواد غذایی در ایران نیازمند یک رویکرد چندجانبه و جامع است که از جمله آنها می‌توان به تنوع منابع تأمین مواد غذایی، ایجاد ذخایر استراتژیک غذایی و تقویت همکاری‌های بین‌المللی و توافقات تجاری اشاره کرد. در نهایت نیز نتایج نشان داد که متغیرهایی همچون عرضه پول، تولید ناخالص داخلی سرانه، نرخ ارز غیر رسمی و بحران‌های جهانی مواد غذایی، به‌طور مثبت بر قیمت مواد غذایی در ایران در کوتاه‌مدت و بلندمدت تأثیر می‌گذارند. در عین حال، آزادسازی تجاری بر قیمت مواد غذایی در ایران تأثیر منفی داشته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 20 خرداد 1404