Agricultural Economics

Agricultural Economics

راهبردهای پایداری برای زنجیره تولید چای ایران در شرایط تغییرات اقلیمی: یک رویکرد مدل‌سازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج،ایران
2 گروه اقتصاد کشاورزی واحد کرج دانشگاه آزاد اسلامی کرج ایران
3 گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج
4 گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج،
چکیده
صنعت چای به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم کشاورزی ایران، تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله تغییرات اقلیمی، نوسانات اقتصادی، استانداردهای کیفی و مسائل مدیریتی قرار دارد. هدف این پژوهش ارزیابی و بهبود عملکرد زنجیره تولید چای در استان گیلان با تاکید بر شرایط تغییرات اقلیمی است. برای این منظور، از مدل فرایند تحلیل شبکه‌ای (ANP) به‌منظور شناسایی و اولویت‌بندی معیارها و زیرمعیارهای مؤثر بر زنجیره تولید چای استفاده شده است. داده‌های مورد نیاز از طریق نظرات خبرگان و پرسشنامه مقایسات زوجی جمع‌آوری گردید. جامعه آماری شامل کشاورزان چای‌کار و کارخانه‌های فرآوری چای در استان گیلان بوده و حجم نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای 253 نفر تعیین شد. نتایج نشان داد که معیارهای اقلیمی با وزن 067/0، بیشترین تأثیر را بر تاب‌آوری زنجیره تولید چای دارند، به‌ویژه تغییرات بارندگی که نقش کلیدی در تولید و کیفیت برگ سبز چای ایفا می‌کند. در بین معیارهای اقتصادی، هزینه‌های تولید به‌عنوان مهم‌ترین عامل شناسایی شد که به دلیل نوسانات قیمت نهاده‌ها و هزینه‌های برداشت، بر تاب‌آوری کشاورزان و کارخانه‌های فرآوری تأثیر می‌گذارد. همچنین، در معیار کیفیت برگ چای برداشت‌شده بیشترین اهمیت را داشتند. در نهایت، از میان معیارهای مدیریتی، آموزش و آگاهی‌بخشی به کشاورزان و کارکنان به‌عنوان تأثیرگذارترین زیرمعیار شناخته شد که نقش مهمی در پایداری زنجیره تولید چای دارد. بر اساس یافته‌های این پژوهش، تدوین راهبردهای مدیریت ریسک اقلیمی و به‌کارگیری فناوری‌های نوین کشاورزی و فرآوری می‌تواند به بهبود عملکرد زنجیره تولید چای کمک کند و زمینه را برای توسعه پایدار این صنعت فراهم سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات