Agricultural Economics

Agricultural Economics

رابطه کارایی فنی با عملیات کشاورزی حفاظتی در مزارع گندم دیم شهرستان هریس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 استاد ، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی- آلمان
10.22034/iaes.2025.2068669.2142
چکیده
کشاورزی حفاظتی راهکاری مؤثر برای حفظ منابع کشاورزی، افزایش کارایی و پایداری تولید محصولات همراه با حفاظت از محیط‌زیست می‌باشد. این تحقیق به بررسی رابطه کارایی فنی با عملیات کشاورزی حفاظتی در مزارع گندم دیم شهرستان هریس پرداخته است. برای دستیابی به اهداف تحقیق، از برآورد تابع تولید ترانسلوگ مرزی تصادفی و تخمین الگوی رگرسیونی توبیت استفاده شد. داده‌ها از ۲50 کشاورز گندم‌کار منطقه که به روش نمونه‌گیری تصادفی دومرحله‌ای با انتساب متناسب انتخاب شدند در سال زراعی 1402-1401 جمع‌آوری گردید. برآورد تابع تولید نشان داد که متغیرهای بذر، نیروی کار، کود حیوانی، کود شیمیایی و سم اثر معنی‌داری بر تولید گندم دیم دارند. میانگین کارایی فنی کشاورزان 10/67 درصد برآورد شد که نشان‌دهنده امکان افزایش تولید به میزان حدود ۳3 درصد، بدون نیاز به مصرف نهاده‌های اضافی است. بررسی عوامل تأثیرگذار بر کارایی فنی با برازش الگوی توبیت نشان داد که عوامل سابقه(تجربه)، تحصیلات، درآمد، سطح زیرکشت و مولفه‌های کشاورزی حفاظتی شامل تناوب زراعی، شخم حفاظتی، باقی گذاشتن کاه و کلش و آیش تأثیر مثبت و معنی‌داری بر کارایی دارند. یافته‌ها نشان داد که توجه به اصول و عملیات کشاورزی حفاظتی علاوه بر کاهش بیماری‌ها و علف‌های هرز، افزایش مواد آلی خاک و کاهش فرسایش، موجب ارتقای تولید و کارایی می‌شود. بدین‌ترتیب آموزش کشاورزان درباره مزایای کشاورزی پایدار، نه‌تنها به افزایش تولید و محصول سالم‌تر کمک می‌کند، بلکه موجب استفاده کمتر از نهاده‌های شیمیایی می‌شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 بهمن 1404