این پژوهش با هدف ارزیابی ریسک تولید و سود گندم آبی و دیم در استان‌های مختلف کشور، با بهره‌گیری از روش شبیه‌سازی مونت‌کارلو همراه با شاخص‌های ارزش در معرض خطر (VaR) و ارزش در معرض خطر شرطی (CVaR) انجام شده است. برای این منظور، داده‌های سری زمانی عملکرد، قیمت و هزینه‌های تولید گندم طی طی سال‌های 1362 تا 1400 گردآوری و با ۱۰ هزار تکرار شبیه‌سازی شدند تا توزیع احتمالاتی سود و عملکرد در سطح استانی به دست آید. در ادامه، با تعریف مرز خطر بر مبنای میانگین تاریخی عملکرد و هزینه فرصت سرمایه (نرخ سود بانکی)، احتمال قرار گرفتن سود و عملکرد زیر این مرز برای هر استان محاسبه شد. چنین مقایسه همزمان ریسک سود و تولید کمتر در مطالعات مشابه انجام شده است. نتایج نشان داد که ریسک سود و عملکرد در بین استان‌ها به شدت ناهمگن است؛ به‌گونه‌ای که در بسیاری از استان‌های تولیدکننده گندم دیم‌، احتمال قرار گرفتن در ناحیه زیان یا عملکرد کمتر از حد متعارف بسیار بالا و در برخی موارد بیش از ۷۰ تا ۹۰ درصد است. در مقابل، بخشی از استان‌های تولیدکننده گندم آبی با وجود نوسانات، از سود مورد انتظار بالاتر و ریسک قابل‌مدیریت برخوردارند. یافته‌ها تأکید می‌کند که اتکای صرف به قیمت تضمینی برای مدیریت ریسک سود کافی نیست و طراحی سیاست‌های منطقه‌ای مبتنی بر ریسک، توسعه بیمه عملکرد و درآمد، استفاده از ابزارهای مالی نوین و بازنگری در الگوی کشت برای کاهش ریسک و ارتقای پایداری معیشت گندم‌کاران ضروری است.