Agricultural Economics

Agricultural Economics

بخش‌بندی مصرف‌کنندگان انواع گوشت بر اساس ترجیحات ردیابی (مطالعه موردی: استان کردستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی دانشگاه کردستان
2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه کردستان
10.22034/iaes.2026.2090914.2173
چکیده
افزایش نگرانی‌های مصرف‌کنندگان نسبت به ایمنی و اصالت مواد غذایی، شفافیت اطلاعاتی از طریق فناوری‌های نوین نظیر بلاک‌چین را به ابزاری حیاتی برای بازسازی اعتماد در زنجیره تأمین تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف شناسایی الگوهای ترجیحات مصرف‌کنندگان در زمینه‌ی ویژگی‌های اطلاعاتی قابل ردیابی انواع گوشت انجام شد. جامعه آماری شامل مصرف‌کنندگان شهری بالای 18 سال استان کردستان است . از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای نسبتی از طریق مصاحبه و تکمیل پرسشنامه محقق ساخته جهت جمع‌آوری داده‌ها، برای سال 1404، استفاده شد؛ و در نهایت ۷۱۷ پرسشنامه تکمیل‌شده و مورد تحلیل قرار گرفت. با استفاده از روش خوشه‌بندی دو مرحله‌ای، ابتدا مصرف‌کنندگان به گروه‌های متمایز بر اساس ترجیحات ردیابی تقسیم‌بندی شدند. تفاوت‌های معنادار بین خوشه‌ها با استفاده از آزمون‌های کای‌دو و کروسکال-والیس بررسی شد. سپس، خوشه‌های شناسایی‌شده از منظر ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، رفتاری و نگرشی مانند سِن، درآمد خانوار، سطح تحصیلات پاسخگویان، جستجوگری اطلاعات و نگرش به بلاک‌چین مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد، ترجیحات اطلاعاتی مصرف‌کنندگان همگن نبوده و سه خوشه فناورمحوران حساس به اطلاعات، مصرف‌کنندگان هوشمند با اولویت‌بندی انتخابی و سنّتی‌گرایان با حداقل نیاز به اطلاعات تشکیل می‌شوند. نتایج حاکی از آن است که ایمنی شیمیایی (باقیمانده داروها) قوی‌ترین عامل تمایز بین گروه‌ها است، در حالی که اطلاعات پایه (تاریخ تولید و انقضا) فاقد قدرت تمایز بوده و به‌عنوان استاندارد اجباری پذیرفته شده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که ترجیحات مصرف‌کنندگان نسبت به اطلاعات قابل ردیابی در میان گروه‌های مختلف متفاوت است. ازاین‌رو، نتایج این پژوهش می‌تواند به درک بهتر این تفاوت‌ها و حمایت از طراحی سامانه‌های ردیابی و برنامه‌های اطلاع‌رسانی متناسب با ویژگی‌های گروه‌های مختلف مصرف‌کنندگان کمک کند. نتایج آزمون کای‌دو نشان می‌دهد، تمامی ۷8 ویژگی بررسی‌شده از نظر آماری معنی‌دار هستند که بیانگر توان تمایز قابل توجه همه ویژگی‌های اطلاعاتی در تفکیک سه خوشه مصرف‌کننده می‌باشد. بالاترین توان تمایز مربوط به ویژگی‌های ایمنی غذایی در گوشت بز و بزغاله است؛ به‌طوری‌که باقیمانده داروها و محرک‌های رشد با اندازه اثر 72/0 و افزودنی‌ها (طبیعی یا مصنوعی) با اندازه اثر 71/0 قوی‌ترین منبع تمایز بین خوشه‌ها را تشکیل می‌دهند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 آبان 1405