بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش بسته‌های تشویقی عملیاتی سازی الگوی کشت زراعی استان خراسان رضوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد، گروه اقتصاد کشاورزی

2 استاد دانشگاه فردوسی مشهد، گروه اقتصاد کشاورزی

3 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد، گروه اقتصاد کشاورزی

4 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران

10.22034/iaes.2023.1989771.1976

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش بسته‌های تشویقی عملیاتی‌سازی الگوی کشت از سوی کشاورزان خراسان‌رضوی می‌باشد. با استفاده از روش نمونه‎گیری در دسترس تعداد 283 کشاورز انتخاب‌شده و با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه حضوری داده‌ها و اطلاعات موردنیاز جمع‌آوری گردید و با بهره‌گیری از الگوی لاجیت‌چندجمله‌ای به بررسی هدف پژوهش پرداخته‌شد. نتایج پژوهش نشان‌داد که 114 کشاورز بسته قیمتی، 91 کشاورز بسته مدیریتی- زیرساختی و 78 کشاورز بسته یارانه‌ای را اولویت اصلی یسته حمایتی مورد تمایل خود، انتخاب کردند. نتایج برآورد مدل لاجیت‌چندجمله‌ای حاکی از این است که متغیرهای تعداد نیروی‌کار خانوادگی، ریسک بازار، ریسک مالی، نگرش، کنترل رفتار درک شده، عضویت در نهادهای اجتماعی، میزان درآمد غیرکشاورزی، متوسط‌مقیاس بودن، هنجار ذهنی، تمایل مالی، وضعیت تأهل و دسترسی کافی آب اثر معنی‌دار بر انتخاب بسته مدیریتی- زیرساختی نسبت به بسته قیمتی دارند. همچنین متغیرهای محل زندگی، تعداد نیروی‌کار خانوادگی، مشارکت و همکاری با جهادکشاورزی، نگرش، کنترل رفتار درک‌شده، عوامل فرهنگی و عضویت در نهادهای اجتماعی اثر مثبت و معنی‌دار و متغیرهای بزرگ‌مقیاس بودن، ریسک آب‌وهوا، هنجار ذهنی، قصد رفتاری، رضایت از سیاست و اهداف جهادکشاورزی و فعالیت و حضور در گروه کشاورزان اثر منفی و معنی‌داری بر انتخاب بسته یارانه‌ای نسبت به بسته قیمتی دارند. یافته‌های این پژوهش همچنین نشان داد بسته قیمتی در اولویت پذیرش کشاورزان قرار دارد و با توجه به این نتایج پیشنهاد می‌شود اگر دولت معتقد به لزوم پیاده‌سازی این سیاست است، باید بر متغیرهایی که مانع انتخاب سیاست قیمتی هستند تمرکز بیشتری داشته باشد تا موانع نارضایتی کشاورزان برطرف شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Asadpour, H. & Kopahi, M. (2007). Application of Objective Planning in Determining the Optimal Pattern of Cultivation in Iranian Plains: A Case Study of Dasht-e-naz in Sari Township, M.Sc. Thesis in Agricultural Economics, University of Tehran.
Bakhshoude, M. (2003). Principles of economics of agricultural production. Agricultural Economics and Development, 3(3): 172-173. (In Farsi)
Ghosh, B.K. (2011) Determinants of the changes in the cropping pattern in India: 1970-71 to 2006-07. Bangladesh Development Studies. 34(2): 109-120.
Hassani, M. and Golkar, A. (2014). Evaluation of crop pattern criteria from the point of view of water efficiency. Iranian Water Management Think Tank Quarterly, 1: 1-25. (In Farsi)
Hausman, J., & McFadden, D. (1984). Specification tests for the multinomial logit model. Econometrica: Journal of the econometric society, 1219-1240.
Jahangirpour, d. and Zibaei, m. (2021). Optimizing the cropping pattern within the framework of climate-smart agriculture goals: a case study of Droodzen irrigation network, Iran. Agricultural Economics and Development, 35(4): 407-422. (In Farsi)
Joulaei, R. (2002). Management of crop cultivation pattern in three central cities of Fars province in a multi-regional pattern, doctoral dissertation in agricultural economics, Tarbiat Modares University, Tehran. (In Farsi)
Long, J.S. and Freese, J. (2001). Predicted probabilities  for count models. Stata Journal, 1:15-7.
McFadden, D. (1974). Frontiers in Econometrics, chapter Conditional logit analysis of qualitative choice behavior.
Motamed, M.K. Abedi Parijai, A. and Aminian, b. (2017). The role of promotional trainings on the acceptance of rice and fish cultivation in Gilan province. Aquaculture Development, 11(3): 95-109. (In Farsi)
Rasouli Azar, S. Feli, S. Chizari, M. and Yaghoubi, A. (2006). Investigating factors affecting the acceptance of agricultural products insurance among rainfed wheat farmers in Tafarsh city. Regional conference of agriculture, axis of growth and development. (In Farsi)
Rostami, H. Shabanalifami, H. Movahedmohammadi, H. and Iravani, H. (2005). Factors affecting the acceptance of insurance, a case study of wheat farmers in Harsin city, Kermanshah. Agricultural Economics and Development, 15(60): 1-21. (In Farsi)
Scott Long, J. (1997). Regression models for categorical and limited dependent variables. Advanced quantitative techniques in the social sciences, 7.
Selim, Mostafa Mohammad. (2019). “A Review of Advantages, Disadvantages and Challenges of Crop Rotations”. Egyptian Journal of Agronomy,1, pp: 1-10.
Sharifi, M.A. Pap, A. and Ali Beigi, A.H. (2020). Investigating the effective factors on the adoption of the combined cultivation pattern and reducing the exploitation of groundwater using the new institutional economics approach: a case study of potato farmers in Dehgolan city. Agricultural Economics and Development, 28(111): 147-174. (In Farsi)
SHRM. (2018). Designing and Managing Incentive Compensation Programs.
Statistical Yearbook (2016). Khorasan Razavi Agricultural Jihad Organization. Available at: www.koaj.ir.
Tabarai, M. and Hassannejad, M. (2007). Examining the performance and factors affecting the acceptance of promotional programs implemented in the path of agricultural development process: a case study of wheat farmers in Mashhad. Agricultural Economics and Development (Food Science and Industry), 23(1): 59-68. (In Farsi)
Teymuri, M. Esfahani, S.M.J. Amrai, b. and Jamshidi, A. (2013). Factors affecting the acceptance of rice insurance in Ilam province. Agricultural Extension and Education Research, 7(3): 1-11. (In Farsi)