بررسی و تحلیل ساختار مناسب توسعه زنجیره ارزش صنعت کیوی در استان گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 محقق بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج

2 استادیار بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات،آموزش

3 استادیار بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج

4 استادیار بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

5 محقق بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

6 محقق بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات،آموزش

10.22034/iaes.2023.1999024.1984

چکیده

به مجموعه اقداماتی که در یک کسب‌وکار (صنعت، کشاورزی، خدمات) به­صورت زنجیروار انجام می‌گیرد تا برای مشتریان خود، خلق ارزش یا ارزش‌افزوده نماید، زنجیره ارزش گویند. عدم وجود ساختار مناسب زنجیره ارزش کیوی منجر به ناکارآمدی در فرآیندهای تولید تا بازار، نوسانات شدید قیمت‌ها، ضایعات زیاد و ارزش‌افزوده ناکافی در فرآیندهای تولید تا بازار رسانی این محصول در ایران شده است. این مسئله همچنین منجر به عدم توزیع عادلانه منافع بین عناصر و حلقه­های صنعت کیوی و نارضایتی هر دو سوی بازار یعنی تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان نیز شده است. این پژوهش با در نظر گرفتن مؤلفه‌های اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، زیست­محیطی و ساختاری، مدل مناسب توسعه زنجیره ارزش کیوی را در استان گیلان ارائه داده است. داده‌ها و اطلاعات موردنیاز از روش‌های اسنادی، میدانی و تکمیل پرسشنامه که همراه با برگزاری جلسات توجیهی به‌صورت مشارکتی با خبرگان، متخصصین و کارشناسان مرتبط با همه حلقه‌های صنعت کیوی استان گیلان بوده است، به‌دست‌آمده است. این افراد 21 نفر بودند و اطلاعات موردنیاز در سال‌های 1400 - 1399 استخراج‌شده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، محاسبه وزن معیارها و دستیابی به ساختار مناسب زنجیره ارزش کیوی، از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده‌شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان داد تکمیل ساختار نظام‌مند و مناسب توسعه زنجیره ارزش راهکار نهایی برای حل مشکلات صنعت کیوی است و مدل جامع (یکپارچه) بهترین ساختار است و می‌تواند تا حد زیادی پایداری زنجیره را تضمین نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Attaie, H. & Fourcadet, O. (2003). Guidelines for Value Chain Analysis in the Agri-Food Sector of Transitional and Developing Economies, Food Agriculture Organization of the United Nations, Agricultural Support System Division. Rome, Italy.
Ghodsipour, S.H. (2015). Analysis Hierarchy Process (AHP). Publications of Amirkabir University of Technology (Tehran Polytechnic), Twelfth edition, Tehran (In Farsi).
Globaltrademag. (2021). https://www.globaltrademag.com/.
Hassanpour, B (2019). Explanation, importance and executive model of forming value chains in the field of horticultural products. Project report.Agricultural Research, Education and Extension Organization, Tehran, 22 p. (In Farsi).
Hassanpour, B. 2021. Organizing the market of agricultural products through the strategy of forming the agricultural value chain. The 12th National Conference on Agricultural Economics of Iran, June 12-11, University of Kurdistan. (In Farsi).
Hassanpour, B. and Zare, A. (2019). Getting to know the agricultural value chain. Extension Magazine. Agricultural Research, Education and Extension Organization, Tehran, 34 p. (In Farsi).
Hassanpour, B., Nemati, A. & Zare, A. (2007). Investigating the Return on Investment in the Research of Modified Barley Cultivars in the Country. Journal of Agricultural Economics, 14 (55), 15-46(In Farsi).
Islamic Parliament Research Center of Iran. (2018 a). Law of the 6th five-year program of economic, social and cultural development, [https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1014547] (In Farsi).
Islamic Parliament Research Center of Iran. (2018 b). The law on increasing the productivity of the agricultural and natural resources sector, [https://rc.majlis.ir/fa/law/show/782387].] (In Farsi).
Khalidi, M.and Amjadi, A. (2008). The importance and application of supply chain management in the agricultural sector and its related industries. Proceedings of the 6th Iran Agricultural Economics Conference, Tehran University of Agriculture and Natural Resources
Khosravipour, B.and Shoaibi, A. (2019). Supply chain management of agricultural products, concept and strategies.Journal of applied studies in management and development sciences, 5(5),69-76 (In Farsi).
Management and Planning Organization of Gilan. (2016). Development of the partnership of the public sector with the private and cooperative sector by providing special financial resources to complete the project.Publications of the country's program and budget organization, Tehran: 486 p. (In Farsi).
NEW  ZEALAND KIWIFRUIT GROWERS INCORPORATED(NZKGI).https://www.nzkgi.org.nz/wp-content/uploads/2019/11/NZKGI_Kiwifruit_Grower_Book_2019_Chapter-5.pdf
Niyazi Shahraki, S.and Mobini, A. (2018). Examining the challenges of the value chain of horticultural products with an Resistance economic approach through comparison of the existing and desired situation. Journal of National Defense Strategic Management Studies,3(10), 148-129 (In Farsi).
Pikani Machiani, G.R., Rafiei, H. and Mohammadi, A. (2018). Studying the comparative advantage of exportation of kiwifruit in Iran. Agricultural Economics Research, 1(3),47-61 (In Farsi).
Porter, M.E. (1998). The Competitive Advantage of Nations. New York: Oxford University press
Saaty, T.L. (1994). Highlights and Critical Points in the Theory and Application of the Analytic Hierarchy Process. European Journal of Operational Research, 74 (3), 426-447.
Schweizer, L. (2005). Concept and Evolution of Business Models. Journal of General Management, 31 (2), 37-56.
Timmers, P. (1998). Business models for electronic markets. Electronic Markets, 8(2), 3-8.
Towfiqh, F. (1994). Evaluation of Several Criteria in Physical Planning. Journal of Abadi, 11 (11), 40-53(In Farsi).
United Nations Industrial Development Organization(UNIDO). (2009). Agro-Value chain analysis and development, the UNIDO approach. staff working paper.
Zott,C.,Amit,R.,Massa,L.(2010).The Business Model:Theoitical roots ,recen developments,and future research,working paper no 862,Business School,University of Navarra.