بررسی تاثیر تغییر اقلیم در نوسانات بهره وری کل عوامل تولید گندم دیم در استان های مهم تولیدکننده در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد کشاورزی، مؤسسة پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعة روستایی، تهران، ایران.

2 موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران

3 گروه اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست، موسسه پژوهشهای برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران.

10.22034/iaes.2023.1995906.1990

چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی عوامل موثر در نوسانات بهره­ وری کل عوامل تولید گندم دیم با تاکید بر نقش تغییر اقلیم در استان­های مهم تولید کننده این محصول در ایران انجام شد. در این راستا از مدل تولید مرزی تصادفی و داده ­های استان­های مهم تولیدکننده گندم دیم در فاصله سال­های 1388 تا 1397 استفاده شد. نتایج برآورد مدل تولید مرزی تصادفی با لحاظ متغیرهای نماینده اثرات اقلیمی مبین آن است که متغیرهای بذر، سموم، نیروی کار، سطح زیر کشت، پیشرفت تکنولوژی، مجذور دمای هوا، بارندگی موثر و مجذور بارندگی موثر تاثیر معنادار و مثبت بر میزان تولید گندم دیم داشته در حالی که دمای هوا تاثیر منفی و معنادار بر تولید گندم دیم نشان دادند.  نتایج محاسبه بهره­وری کل عوامل تولید گندم دیم مبین وجود نوساناتی در شاخص بهره­ وری کل عوامل تولید تحت تاثیر متغیرهای اقلیمی در استان­های مهم تولیدکننده این محصول است. کمترین مقدار شاخص بهره­وری کل عوامل تولید تحت تاثیر متغیرهای اقلیمی مربوط به استان­های تهران و خراسان جنوبی و بیشترین مقدار آن مربوط به استان گلستان است. تحلیل سهم عوامل موثر بر تغییرات شاخص CATFP نشان داد که این شاخص عمدتاً تحت تاثیر تغییرات تکنولوژیکی و پس از آن تغییرات اقلیمی قرار دارد. پس از آن، کارایی مقیاس و کارایی فنی در رده سوم و چهارم اثرگذاری بر شاخص CATFP قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Altinsoy, H., Kurt, C., and Kurnaz, M. L. (2013). Analysis of the Effect of Climate Change on the Yield of Crops in Turkey Using a Statistical Approach. In C. G. Helmis and P. T. Nastos (Eds.), Advances in Meteorology, Climatology and Atmospheric Physics SE, 53: 379–384.
Aigner, D.J., Lovell, C.A.K., and Schmidt, P. (1977). Formulation and estimation of stochastic frontier production function models, Journal of Econometrics, 6(1): 21 - 37.
Battese, G.E. and Coelli, T.J. (1992). Frontier  production functions, technical efficiency and panel data: with application to paddy farmers in India. Journal of Productivity Analysis, 3: 153-169.
Baldos, U.L.C., and Hertel, T.W. (2014). Global food security in 2050: the role of agricultural productivity and climate change, Australian Journal of Agricultural and Resource Economics, 58: 554–570.
Barani, N., and Karami, A. (2019). The impacts of climate change on total agronomical production in tenfold agro-ecological zones of Iran. Journal of Agricultural Economics and Development, 33(1): 95-107. doi: 10.22067/jead2.v0i0.79259. (In Persian)
Bruckner, M., and Ciccone, A. (2011). Rain and the democratic window of opportunity. Econometrica, 79 (3): 923–47.
Calzadilla, A., Zhu, T., Rehdanz, K., Tol, R.S. and Ringler, C. (2013). Economy-wide impacts of climate change on agriculture in Sub-Saharan Africa. Ecological Economics, 93: 150-165.
Chambers, R.G. and Pieralli, S. (2020). The sources of measured US agricultural productivity growth: weather, technological change, and adaptation. American Journal of Agricultural Economics, 102(4): 1198–1226. https://doi.org/10.1002/ajae.12090
Coelli, T.J. (1994). A guide to FRONTIER version 4.1: a computer program for stochastic frontier production and cost function estimation, CEPA Working Paper 96/7, Department of Econometrics, University of New England, Armidale NSW Australia.
Dell M., Jones B. F., and Olken B. A. (2012). Temperature shocks and economic growth: Evidence from the last half-century. American Economic Journal Macroeconomics 4(3): 66-95.
Ghorbani, M. and Hosseini, S.S. (2005). Growth of total productivity of biological production factors, technical progress, and efficiency change in rainfed wheat production. The 5th Conference of Iran Agricultural Economics.
Kavoosi, M., and Khaligh Khiyavi, P. (2016). Analysis of total factors productivity growth in Iran's agronomy sub-sector. Agricultural Economics Research, 8(30): 157-172. (In Persian)
Khaleghi, S., Bazazan F., and Madani Sh. (2015). The effects of climate change on agricultural production and the Iranian economy. Agricultural Economics Research, 7(25): 113-135. (In Persian)
Kiani Harchgani, Z., Kiani Rad, A. and Mohammadinejad, A. (2014). Measuring changes in total factors productivity of Iran's crops using the Malmquist index. The 6th International Conference on Data Envelopment Analysis, Lahijan, https://civilica.com/doc/351706.
Koocheki, A., & Kamali, G. (2010). Climate change and rainfed wheat production in Iran. Iranian Journal of Field Crops Research, 8(3): 508-520. doi: 10.22067/gsc.v8i3.7770.
Lachaud, M.A., and Bravo-Ureta, B.E. (2020). Agricultural productivity growth in Latin America and the Caribbean: an analysis of climatic effects, catch-up, and convergence. Australian Journal of Agricultural and Resource Economics, 65: 143–170.
Lachaud, M.A., Bravo-Ureta, B.E., and Ludena, C.E. (2015). Agricultural productivity growth in LAC and other world regions: an analysis of climatic effects, convergence, and catch-up. Inter-American Development Bank Working Paper No. 607 (IDB-WP-607), Washington DC.
Maccini, S., and Yang, D. (2009). Under the weather: health, schooling, and economic consequences of early-life rainfall. The American Economic Review, 99(3): 1006-1026.
Malakootikhah, Z., and Farajzadeh, Z. (2020). Climate change impact on agriculture value added. Agricultural Economics and Development, 28(3): 1-30. doi: 10.30490/aead.2020.305725.1093. (In Persian)
Misra, A. K. (2014). Climate change and challenges of water and food security. International Journal of Sustainable Built Environment, 3(1): 153–165.
Mozafari, S., Rezaee, A., Shirani, F., & Eshraghi, F. (2023). Analysis of total factors productivity growth of agricultural sector in selected member countries of the Organization of the Islamic Conference. Economic Growth and Development Research, (paper accepted for publication), doi: 10.30473/egdr.2023.65931.6618. (In Persian)
Meeusen, W., and Van Den Broek, J.  (1977), Efficiency estimation from Cobb-Douglas production function with composed error, International Economic Review, 18: 437-444.
Reilly, J. (1999). What does climate change mean for agriculture in developing countries? A comment on Mendelsohn and Dinar. The World Bank Research Observer, 14(2): 295-305.
Shirani Bidabadi, F., Ahmadi, S., and Amin Ravan, M. (2015). Application of the Malmquist index to investigate the total factor productivity of wheat in the Northern area of Iran. Agricultural Economics Research7(25), 137-155. (In Persian)
Shokouhi, M., Sanaei-Nejad, S. H., & Bannayan Aval, M. (2019). The Effect of Climate Change on Main Areas of Rainfed Wheat Production in Iran. Iranian Journal of Soil and Water Research50(6), 1293-1305. (In Persian) doi: 10.22059/ijswr.2019.269808.668060
Wang, J., Huang, J. and Yan, T. (2013). Impacts of Climate Change on Water and Agricultural Production in Ten Large River Basins in China. Journal of Integrative Agriculture, 12(7): 1267–1278.
Xu J, Wang Y, Zhao X, Etuah S, Liu Z and Zhu H (2023) Can agricultural trade improve total factor productivity? Empirical evidence from G20 countries. Front. Sustain. Food Syst. 7:1100038. doi: 10.3389/fsufs.2023.1100038
Zanganeh, M., and Rafee, H. (2019). Survey on convergence in the growth of total factor productivity in the agricultural sector of Iran: A case study of corn farming. Agricultural Economics Research, 11(43): 111-126. (In Persian)
Zarea Feizabadi, A., Koocheki, A., & Nasiri mahalati, M. (2006). Trend analysis of yield, production and cultivated area of cereal in Iran during the last 50 years and prediction of future situation. Iranian Journal of Field Crops Research, 4(1): 49-70. doi: 10.22067/gsc.v4i1.1318. (In Persian)